Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dental Fobi

Dental Phobia

Tanım

Diş hekimlerine veya diş tedavisine karşı gelişen, bireyin diş bakımından kaçınmasına ya da muayene sırasında yoğun bir sıkıntı ve kaygı yaşamasına neden olan kalıcı ve irrasyonel korku.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşında bir hastanın, diş ağrısı şiddetli boyutlara ulaşmasına rağmen randevusunu sürekli ertelemesi, klinik kapısına geldiğinde ise bulantı, taşikardi ve panik benzeri belirtiler göstererek binaya girmeyi reddetmesi klasik bir dental fobi tablosudur.

Derin Analiz

Dental fobi, DSM-5 sınıflamasında spesifik fobi (diğer tip) kategorisinde değerlendirilen klinik bir durumdur. Genellikle geçmişteki travmatik diş hekimliği deneyimleri, ağrı eşiğinin düşüklüğü, invaziv müdahalelere karşı geliştirilen anksiyete veya klinik ortamdaki kontrol kaybı algısından beslenir. Amigdalanın aşırı uyarılması ve prefrontal korteksin bu korku tepkisini domine edememesi, sempatik sinir sisteminin savaş-kaç yanıtını tetikler. Bu durum, bireylerin ağız ve diş sağlığını ihmal etmesine, sonuçta fiziksel sağlığın bozulmasıyla birlikte utanç ve suçluluk döngüsüne girmesine yol açar.

Etimoloji

Latince 'dens' (diş) kelimesi ile Yunanca 'phobos' (korku, dehşet) sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genel diş hekimliği kaygısı veya korkusu ile karıştırılır; ancak fobide rasyonel olmayan bir kaçınma davranışı ve işlevsellikte belirgin bozulma mevcuttur.