Davranış Değişikliği
Behavior Change
Tanım
Bireyin işlevselliğini etkileyen davranışların, edimsel koşullama teknikleri, psikoterapötik müdahaleler veya spontan süreçler aracılığıyla sistematik olarak dönüştürülmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik anksiyete bozukluğu tanısı olan bir danışanın, kaçınma davranışlarını azaltmak amacıyla maruz bırakma terapisi (exposure therapy) sürecinde, her korkulan durumla yüzleşmesinin ardından sistematik olarak ödüllendirilmesiyle kaçınma frekansının düşmesi.
Derin Analiz
Davranış değişikliği, bireyin repertuvarındaki maladaptif veya işlevsel olmayan eylemlerin modifiye edilmesini hedefleyen çok katmanlı bir süreçtir. Operant koşullama ilkeleri (pekiştireçler, cezalar, söndürme) temelinde şekillenen bu süreç, aynı zamanda bilişsel süreçleri, çevresel tetikleyicileri ve nöropsikolojik pekiştirme yollarını da kapsar. Klinik pratikte, değişimin aşamaları modeli (Transtheoretical Model) gibi teorik çerçeveler üzerinden değerlendirilir ve bireyin motivasyonel düzeyine göre yapılandırılır.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Anglo-Fransızca kökenli) ve 'change' (değiştirmek, Latimce 'cambiare' [takas etmek/dönüştürmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Davranış modifikasyonu (behavior modification) genellikle dışsal pekiştireçlere odaklanırken, davranış değişikliği daha geniş bir psikoterapötik ve spontan dönüşüm yelpazesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele
Pekiştireç
Pekiştireç
Reinforcer
Bir davranışın ardından gelerek o davranışın ileride tekrarlanma sıklığını veya olasılığını artıran herhangi bir uyarıcı veya koşul.
İncele