Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Görünüm Ve Performans Artırıcı İlaç

Appearance And Performance Enhancing Drug

Tanım

Fiziksel görünümü veya atletik kapasiteyi, genellikle tıbbi endikasyonlar dışındayken iyileştirmek amacıyla kullanılan farmakolojik maddeler kümesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi sekiz yaşında erkek bir danışan, aynadaki yansımasında kas kütlesini sürekli yetersiz bulması ve spor salonundaki performansını artırma baskısı nedeniyle kaçak yollarla temin ettiği anabolik steroidleri yüksek dozda kullanmaya başlar. İlaçları kestiğinde yaşadığı şiddetli yorgunluk, depresyon ve irritabilite şikayetleriyle klinik psikoloji merkezine başvurur.

Derin Analiz

Bu maddeler grubu; anabolik androjenik steroidler, büyüme hormonu, eritropoez uyarıcılar ve çeşitli metabolik modülatörleri kapsar. Kullanım motivasyonları genellikle psikopatolojik bir boyut taşıyan 'kas dismorfisi' (bigoreksiya) veya yoğun sosyal rekabet baskısıyla tetiklenir. Nörobiyolojik düzeyde mezolimbik dopaminerjik yolağı etkileyerek ödül mekanizmasını manipüle edebilir ve uzun süreli kullanımda endokrin homeostazı kalıcı olarak bozabilir. Klinik pratikte, bu maddelerin ani bırakılması şiddetli depresif epizodlar, anksiyete bozuklukları ve vücut algı bozukluklarının derinleşmesiyle sonuçlanabilir.

Etimoloji

İngilizce 'appearance' (görünüş), 'performance' (performans), 'enhancing' (artıran) ve 'drug' (ilaç/madde) kelimelerinin birleşiminden oluşan, modern farmakoloji ve spor psikolojisi terminolojisinde türetilmiş bir bileşik terimdir.

Karıştırmayın

Ergojenik destekler (diyet takviyeleri, vitaminler) ile sıkça karıştırılır; ayırt edici nokta bu maddelerin hormonal eksseni doğrudan manipüle eden ve genellikle yasadışı/kontrol altına alınmış farmakolojik ajanlar olmasıdır.