Ölüm İsteği
Death Wish
Tanım
Kişinin kendi ölümüne yönelik, genellikle kendini yıkıcı veya tehlikeli davranışlarla dışa vurulan bilinçdışı arzusu veya psikanalitik teoride başkasının ölümünü isteme durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, sürekli olarak aşırı hız yapma, tehlikeli sporları hiçbir güvenlik önlemi almadan sürdürme ve sebebi açıklanamayan kazașı yaralanmalar yaşayan bir hastanın, aslında bilinçdüzeyinde yapılandırılmış bir ölüm isteği barındırdığı fark edilir. Terapötik süreçte bu davranışların, bastırılmış suçluluk duygularıyla baş etme ve cezalandırılma arzusunun somutlaşmış birer provası olduğu anlaşılır.
Derin Analiz
Ölüm isteği (death wish), klasik psikanalitik kuramda Thanatos (ölüm içgüdüsü) kavramıyla doğrudan ilişkilendirilir. Psikanalitik perspektif, bu arzunun sadece bireyin kendisine değil, aynı zamanda nesne ilişkileri bağlamında ötekilere (özellikle ebeveyn figürlerine) yöneltilebileceğini öngörür. Bilinçdışı düzeyde var olan bu dilek, süperegonun baskısı ve suçluluk mekanizmaları nedeniyle bireyde yoğun bir cezalandırılma ihtiyacı, mazoşistik eğilimler ve depresif belirtiler olarak açığa çıkar. Klinik pratikte bu durum, doğrudan intihar girişimlerinden ziyade, dolaylı yoldan hayatı tehlikeye atan riskli yaşam tarzları, kazaya açık olma halleri ve kompülsif yıkıcılık olarak gözlemlenir.
Etimoloji
İngilizce 'death' (ölüm, Eski İngilizce 'dēap') ve 'wish' (istek, arzu, Eski İngilizce 'wȳscan') kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir. Psikanalitik literatürde ilk kez Sigmund Freud'un kavramsalleştirmeleriyle teorik bir statü kazanmıştır.
Karıştırmayın
İntihar düşüncesi (suicidal ideation) ile sıklıkla karıştırılır. İntihar düşüncesi bilinçli ve sonlandırıcı bir eylem planını barındırırken, ölüm isteği daha çok psikanalitik kökenli, bilinçdışı dinamiklere sahip ve dolaylı öz-yıkım kalıplarını kapsar.