Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Talepkârlık

Demandingness

Tanım

Bireyin başkalarından sürekli ve aşırı düzeyde ilgi, yardım ya da tavsiye talep etmesiyle karakterize edilen davranışsal yönelim.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör depresif bozukluk tanısıyla takip edilen bir danışanın, en ufak günlük kararları bile tek başına almaktan kaçınarak eşinden veya terapistinden sürekli onay ve doğrudan yönlendirme talep etmesi, ardından bu destek sağlansa bile tatmin olmayıp daha fazlasını istemesi.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve kişilik kuramlarında talepkârlık, genellikle özerklik kaybı, düşük öz-yeterlik ve kronik bağımlılık örüntüleriyle birlikte incelenir. Bireyin içsel düzenleme kapasitesindeki yetersizlikleri dışsal kaynaklarla telafi etme çabası olarak ortaya çıkar. APA literatüründe sıklıkla depresif bozukluklar ve çaresizlik hissiyle ilişkilendirilir; çünkü talep edilen yardım karşılanmadığında hissedilen hayal kırıklığı, depresif duygu durumunu pekiştiren bir kısır döngü yaratır.

Etimoloji

İngilizce 'demand' (talep etmek, istemek) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'demandare' (emanet etmek, emretmek; de- [pekiştirici] + mandare [emretmek, görevlendirmek]) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Bağımlılık (dependence) ile sıklıkla karıştırılır; bağımlılık genel olarak işlevselliği sürdürmek için başkalarına gerek duymayı kapsarken, talepkârlık daha aktif, ısrarcı ve kişilerarası ilişkileri zorlayıcı bir talep etme eylemidir.