Antibiyotik
Antibiotic
Tanım
Patojenik veya zararlı mikroorganizmaları, özellikle bakterileri yok etmek ya da üremelerini durdurmak amacıyla kullanılan antimikrobiyal ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Üç gündür yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü çeken bir hastaya yapılan boğaz kültürü ve streptokok testinin pozitif çıkması üzerine, hekim tarafından bakteriyel tonsillit (bademcik iltihabı) tedavisinde etken mikroorganizmaya yönelik spesifik bir antibiyotik reçete edilmesi.
Derin Analiz
Antibiyotikler, farmakolojik ve mikrobiyolojik bağlamda, yaşayan hücrelerden (küfler, mayalar, bakteriler) elde edilen ya da sentetik kimyasallar olarak üretilen farmasötik ajanlardır. Etki mekanizmaları temelde ikiye ayrılır: Bakterisit (bakteri öldürücü) veya bakteriyostatik (bakteri çoğalmasını durdurucu). Hücre duvarı sentezini inhibe ederek, protein sentezini bozarak, nükleik asit replikasyonunu engelleyerek veya hücre zarının geçirgenliğini bozarak işlev görürler. Hücresel yapıları ve replikasyon mekanizmaları bulunmadığından, viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, influenza vb.) üzerinde hiçbir terapötik etkileri yoktur. Klinik pratikte aşırı ve yanlış kullanım, genetik mutasyonlar ve direnç genlerinin horizontal transferi yoluyla bakteriyel direncin (antibiyotik direncini) gelişmesini tetiklemekte, bu durum modern tıbbın en büyük küresel sağlık krizlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Karıştırmayın
Antiviral (sadece virüslere etki eder, antibiyotikler virüsleri etkilemez) ve Antiseptik (canlı doku üzerindeki mikroorganizmaları yok etmek için kullanılan dış kullanım ajanlarıdır; antibiyotikler ise sistemik enfeksiyonları tedavi etmek için vücut içine alınır).