Kompulsif Tekrarlama
Compulsive Repetition
Tanım
Kapının kilitli olup olmadığını defalarca kontrol etmek gibi, mantıksız ve işlevsiz eylemleri gerçekleştirme yönündeki karşı konulamaz dürtü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşındaki bir yazılım mühendisi, evden çıkmadan önce ocağın kapalı olduğundan emin olmak için ocağın düğmelerini tam yedi kez kontrol eder ve bu sayımı kusursuz bir şekilde tamamlayamazsa işe geç kalma pahasına eve geri dönüp süreci baştan tekrarlar.
Derin Analiz
Kompulsif tekrarlama, bireyin zihinsel huzursuzluğunu veya obsesif kaygısını hafifletmek amacıyla istemsizce ve ritüelistik bir biçimde sergilediği motor davranış kalıplarıdır. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum sıklıkla fronto-striato-talamo-kortikal devrelerdeki işlev bozuklukları ve dopaminerjik/serotonerjik sistem dengesizlikleriyle ilişkilendirilir. Davranış, mantıksal olarak gereksiz bilinmesine rağmen, gerçekleştirilmediği takdirde yoğun bir anksiyete patlamasına yol açar. DSM-5 kriterlerinde Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) spektrumunun temel motor bileşenlerinden birini oluşturur; burada amaç bir zevk almak değil, felaket senaryolarını nötralize etmektir.
Etimoloji
Latince 'compellere' (zorlamak, mecbur bırakmak) kökünden türetilen 'compulsio' ile Latince 'repetere' (yeniden yapmak, geri dönmek) fiilinden gelen 'repetition' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alışkanlık (habit) ile sıkça karıştırılır; alışkanlıklar işlevsel ve isteğe bağlıdır, oysa kompulsif tekrarlamalar işlevselliği bozan, ego-distonik ve karşı konulamaz zorlantılardır.