Ritüel
Ritual
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında bir danışan, evden çıkmadan önce kapı kilidini tam yedi kez kontrol etmediği takdirde ailesinin başına felaket geleceğine dair inançla baş edememektedir. Bu eylemi atladığında dayanılmaz bir çarpıntı ve panik hissi yaşar; dolayısıyla bu katı diziyi (ritüeli) harfiyen uygulamak zorundadır.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında ritüeller, genellikle obsesif-kompulsif bozukluğun (OKB) çekirdeğini oluşturan kompulsif davranışların motor çıktısıdır. Bireyin yaşadığı obsesif düşüncelerin yarattığı yoğun anksiyete ve distresi nötralize etmek amacıyla, kendine has ve katı kurallara göre icra edilir. Nörobiyolojik açıdan, kortiko-striato-talamo-kortikal (CSTK) devrelerdeki disfonksiyonlarla, özellikle orbitofrontal korteks ve kaukat çekirdek arasındaki aşırı aktif geri bildirim döngüleriyle ilişkilendirilir. Antropolojik ve sosyolojik düzlemde ise ritüel, gruplar arası bağları güçlendiren ve belirsizliği kontrol altına alma yönünde evrimsel bir adaptasyon mekanizması olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'ritualis' (ayinle ilgili) sözcüğünden türetilmiş olup, 'ritus' (dini tören, usul, adet) köküne dayanmaktadır; Hint-Avrupa kökenli *reI- (uygun, düzgün, doğru olmak) köküyle akrabadır.
Karıştırmayın
Alışkanlık (habit) ile sıkça karıştırılır. Alışkanlıklar işlevsel, esnek ve rasyonel temellere dayanırken; klinik ritüeller katı, işlevselliği bozan ve rasyonel temelden yoksun zorlantılardır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kompülsiyon
Kompülsiyon
Compulsion
Obsesyonların yarattığı yoğun kaygı ve stresi azaltmak ya da felaket senaryolarını engellemek amacıyla, bireyin kendini yapmak zorunda hissettiği yineleyici davranışlar veya zihinsel eylemler.
İncele
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsessive-compulsive Disorder (OCD)
Bireyin işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayan, tekrarlayıcı ve istemsiz düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan ritüellerden (kompülsiyonlardan) oluşan kronik bir ruhsal bozukluktur.
İncele
Stereotipi
Stereotipi
Stereotypy
Herhangi bir belirgin işlevsel amacı olmaksızın, aynı kelimelerin, hareketlerin veya davranışların istikrarlı ve inatçı bir biçimde tekrarlanması durumu.
İncele