Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi

Cognitive Behavioral Play Therapy

Tanım

Erken çocukluk dönemindeki bireylerin gelişimsel düzeyine uyarlanmış; bilişsel ve davranışsal tekniklerin oyun çerçevesinde yapılandırıldığı, işbirlikçi ve yönlendirici bir müdahale yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir danışanın okula başlama korkusu ve ayrılma kayrısı nedeniyle oyun odasında minyatür figürlerle bir okul sahnesi kurması, terapistin bu senaryo üzerinden çocuğun 'Okulda yalnız kalırsam kimse bana yardım etmez' şeklindeki otomatize bilişini fark etmesi ve oyun içinde alternatif bir son yazarak başa çıkma stratejilerini prova etmesi.

Derin Analiz

Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi (CBPT), klasik bilişsel davranışçı terapinin (BDT) soyut dilsel yapısını, çocukların doğal iletişim aracı olan oyunla harmanlar. Gelişimsel psikoloji ve bilişsel bilimler ışığında, erken yaşlarda henüz tam olgunlaşmamış üstbilişsel becerilerin, oyun metaforları ve yapılandırılmış etkinlikler aracılığıyla dışlaştırılması hedeflenir. Terapist, çocuğun oyununu sadece serbest bir dışavurum aracı olarak değil, aynı zamanda otomatik düşüncelerin, işlevsel olmayan inançların ve başa çıkma stratejilerinin gözlemlenip yeniden yapılandırıldığı aktif bir laboratuvar olarak kullanır. Yönlendirici yapısı gereği, hedef odaklıdır; pekiştireçler ve oyun içi roller yoluyla adaptif davranış repertuvarı genişletilirken maladaptif döngüler kırılır.

Etimoloji

Latince 'cognoscere' [bilmek/anlamak] + 'behavior' [davranış] + Yunanca 'paidia' [oyun] + 'therapeia' [tedavi/bakım] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Deneyimsel Oyun Terapisi (çocuğun yönlendirdiği, analitik olmayan yaklaşım) ile sıklıkla karıştırılır; CBPT ise yapılandırılmış, hedefe yönelik ve didaktik/bilişsel unsurlar barındıran müdahaleleri içerir.