Şeytan Borazanı
Devil’s Trumpet
Tanım
Tropikal ve subtropikal bölgelerde yetişen, antikoriner alkaloidler içeren ve halüsinojenik etkilere sahip Datura cinsine ait zehirli bir bitki türünü ifade eder.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servis kliniğine, gerçeklikten kopuk, çevresindekilerle iletişim kuramayan, göz bebekleri maksimal düzeyde genişlemiş (midriyatik) ve ağzı son derece kuru olan bir hastanın yakınları tarafından getirilmesi; yapılan anamnezde hastanın bitki çayı yapmak amacıyla bahçeden topladığı şeytan borazanı yapraklarını tükettiğinin öğrenilmesi.
Derin Analiz
Datura stramonium veya ilgili Datura türlerini tanımlamakta kullanılan 'devil's trumpet', farmakolojik olarak skopolamin, atropin ve hiyosiyamin gibi tropan alkaloidleri yönünden zengindir. Bu maddeler merkezi ve periferik sinir sisteminde muskarinik asetilkolin reseptörlerini bloke ederek antikolinerjik sendroma yol açar. Klinik toksikoloji bağlamında; deliryum, şiddetli halüsinasyonlar, amnezi, midriyazis, taşikardi ve hipertermi ile karakterize zehirlenme tablolarına neden olur. Nörobiyolojik düzeyde kolinerjik iletimin kesilmesi, bilişsel işlevlerde derin bozulmalara ve gerçeklik algısının tamamen yitirilmesine zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'devil' (şeytan) ve 'trumpet' (boru, trompet) kelimelerinin birleşiminden oluşan halk etimolojisi kökenli bir addır; bitkinin çiçeklerinin şekline ve içerdiği potansiyel toksik, ölümcül alkaloidler dolayısıyla folklorik olarak atfedilen tehlikeli doğasına dayanır.
Karıştırmayın
Güzelavratotu (Atropa belladonna) ile karıştırılabilir; temel fark, şeytan borazanının dikenli kapsül meyvelere ve karakteristik boru biçimli çiçeklere sahip olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Antikolinerjik Sendrom
Anticholinergic Syndrome
Asetilkolin reseptörlerindeki antagonist etkiler nedeniyle hem periferik hem de merkezi sinir sistemini etkileyen, kuruluuk, ataksi ve konfüzyon gibi bulgularla karakterize bir tablodur.
Deliryum
Delirium
Dikkat, bilinç ve bilişsel işlevlerde ani bir başlangıç gösteren, gün içinde dalgalanmalarla seyreden akut nörobilişsel bozukluk tablosu.