Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Güzelavratotu

Deadly Nightshade

Tanım

Antikolinerjik etkileriyle bilinen, atropin, skopolamin ve hyosiyamin gibi alkaloidler içeren son derece zehirli bir bitki türü ve nörotoksik ajandır.

Örnek Vaka / Uygulama

Acil servise, bahçesinde yabani olarak yetişen bu bitkinin parlak siyah meyvelerini tüketen bir hastada; şiddetli ajitasyon, konfüzyon, halüsinasyonlar, ağızda aşırı kuruluk, sıcak ve kızarık cilt ile birlikte bilateral midriyazis (ışığa tepkisiz genişlemiş göz bebekleri) tablosu gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Atropa belladonna bünyesindeki tropan alkaloidleri aracılığıyla merkezi ve periferik sinir sisteminde parasempatolitik etki gösterir. Bu bileşikler muskarinik asetilkolin reseptörlerinin rekabetçi antagonistleri olarak işlev görür. Nörobiyolojik düzeyde, kolinerjik iletinin bloke edilmesi; midriyazis, siklopleji, taşikardi, sekresyonların azalması, delirium, hallüsinasyonlar ve ağır vakalarda solunum merkezinin felciyle karakterize, antikolinerjik toksisite tablosunu tetikler. Klinik psikiyatri ve toksikolojide, bu bitkinin toksisitesi akut organik beyin sendromları ve toksik psikozların etiyolojisinde ders niteliği taşır.

Etimoloji

Latince 'Atropa belladonna'; 'Atropos' [Yunan mitolojisinde yaşam ipliğini kesen kader tanrıçası] + İtalyanca 'bella donna' [güzel kadın, geçmişte göz bebeklerini büyütmek için kozmetik olarak kullanılan özütlere atıfta bulunur].

Karıştırmayın

Mandrake (Adamotu) ve Datura (Tatıula) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici nokta bitkinin morfolojik özellikleri, alkaloid profili ve coğrafi dağılımıdır.