Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Adamotu

Mandrake

Tanım

İnsan formunu andıran köklere sahip, antik çağlardan beri anestezik, afrodizyak ve halüsinojenik etkileri nedeniyle kullanılan, Solanaceae familyasından toksik bir bitki cinsi.

Örnek Vaka / Uygulama

Acil servise ani görme bozuklukları, halüsinasyonlar, aşırı ajitasyon ve bilateral midriyazis şikayetleriyle getirilen bir hastanın anamnezinde, geleneksel bitkisel tedavi amacıyla bitkisel çay tükettiğinin belirtilmesi, antikolinerjik zehirlenme tablosunun (mandrake zehirlenmesi) klinik tanısını doğrular.

Derin Analiz

Solanaceae (patlıcangiller) ailesine ait Mandragora türleri; yapılarında skopolamin, mandragorin ve hiyosiyamin gibi antikolinerjik alkaloidler barındırır. Bu maddeler merkezi sinir sisteminde muskarinik asetilkolin reseptörlerini bloke ederek parasempatik sinir sistemi aktivitesini baskılar. Klinik toksikoloji bağlamında bu alkaloidler; yüzde kızarma, midriyazis (bebeklerin büyümesi), mukozal kuruluk ve gastrointestinal motilitede düşüş ile başlar. Doz aşımında ise santral sinir sistemi toksisitesi derinleşerek görsel distorsiyonlar, florid halüsinasyonlar, ajitasyon, deliryum ve nihayetinde solunum yetmezliğine bağlı letal tablolara yol açabilir. Etnobotanik tarihte hem bir şifa kaynağı hem de ölümcül bir zehir olarak çift yönlü bir farmakolojik profile sahiptir.

Etimoloji

Eski İngilizce 'mandragora' (Latince aracılığıyla Yunanca 'mandragoras' kelimesinden), kökün insan formuna benzetilmesi ve '-drake' (Eski İngilizce'de ejderha veya büyüsel güç atfı) ekinin birleşmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Atropa belladonna (güzelavrat otu) ve Datura stramonium (tatula) ile aynı antikolinerjik alkaloid profiline sahip olması nedeniyle karıştırılır; ancak adamotunu ayırt edici temel özellik, köklerinin morfolojik olarak insan figürüne (antropomorfik) benzemesidir.

Keşfetmeye Devam Edin

Skopolamin

Hyoscine

Tropan alkaloidleri sınıfına ait, antikolinerjik etki gösteren ve genellikle bulantı, kusma ile mide kramplarının tedavisinde kullanılan bir farmakolojik ajan.

İncele

Antikolinerjik Sendrom

Anticholinergic Syndrome

Asetilkolin reseptörlerindeki antagonist etkiler nedeniyle hem periferik hem de merkezi sinir sistemini etkileyen, kuruluuk, ataksi ve konfüzyon gibi bulgularla karakterize bir tablodur.

İncele

Halüsinojen

Hallucinogen

Gerçek bir dış uyarıcı olmaksızın duyusal etkiler (görsel, işitsel, koku, tat veya dokunma) üretebilme kapasitesine sahip kimyasal maddeler.

İncele