İzotretinoin
Accutane
Tanım
Şiddetli kistik aknelerin tedavisinde kullanılan, A vitamini türevi (retinoid) olan sistemik bir farmakolojik ajandır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır diğer topikal tedavilere ve antibiyotiklere yanıt vermeyen nodülosistik akne tanısı almış 22 yaşındaki bir hastaya dermatolog tarafından reçete edilen izotretinoin tedavisi sürecinde, hastanın aylık rutin kan tahlillerinin yanı sıra Beck Depresyon Envanteri ile psikolojik taramalarının da takip edilmesi.
Derin Analiz
İzotretinoin (ticari adıyla Accutane), sebze bezlerinin boyutunu ve sebum salgısını radikal biçimde baskılayarak etki gösterir. Dermatolojik tedavisinde çığır açmış olmakla birlikte, nöropsikoloji ve klinik psikoloji literatüründe limbik sistem üzerindeki olası etkileri ve depresyon, anksiyete, hatta intihar düşüncesi ile ilişkili olabileceğine dair epidemiyolojik tartışmalarla da yakından tanınır. Nörobiyolojik düzeyde, retinoid reseptörlerinin beyin plastisitesi ve nörojenez üzerindeki modülatör rolleri nedeniyle, bu ilacı kullanan bazı bireylerde duygudurum dalgalanmaları gözlemlenebilmektedir; ancak nedensellik ilişkisi halen klinik araştırmaların odağındadır.
Etimoloji
Latince 'retinoleum' (retina yağı, A vitamini türevi) ve kimyasal ek olan '-oin' son ekinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tretinoin (topikal olarak uygulanan bir başka retinoid türevidir, izotretinoin ise sistemik olarak oral yolla alınır).