Kasıtlı Kendine Zarar Verme
Deliberate Self-harm (DSH)
Tanım
Bireyin intihar etme niyeti olmaksızın, doğrudan ve kasıtlı olarak kendi beden dokusuna zarar vermesiyle karakterize edilen yıkıcı davranışsal örüntü.
Örnek Vaka / Uygulama
21 yaşındaki üniversite öğrencisi M.K., akademik sınav baskısı ve yoğun yalnızlık hissiyle baş edemediği anlarda, zihnindeki uyuşukluk hissini kırmak ve 'gerçek olduğunu hissetmek' amacıyla kollarını kesici aletle hafifçe çizmektedir. Klinik görüşmede, bu eylemin ardından herhangi bir intihar niyetinin olmadığını, aksine yaşadığı zihinsel kaosu dindirmek için anlık bir rahatlama aracı olarak kullandığını ifade etmiştir.
Derin Analiz
Kasıtlı kendine zarar verme (DSH), genellikle yoğun duygusal regülasyon bozuklukları, tahammül edilemeyen içsel gerilim veya dissosiyatif durumlarla başa çıkma stratejisi olarak ortaya çıkar. Nörobiyolojik açıdan, bu davranışın arkasında ön singulat korteks (ACC) ve prefrontal korteks arasındaki işlevsel bozukluklar ile serotonerjik iletimdeki düzensizlikler yer alabilir. Birey, psikolojik acıyı fiziksel acıya dönüştürerek geçici bir rahatlama (endorfin salınımı yoluyla) elde etme motivasyonu taşır. DSM-5 kapsamında doğrudan tek başına bir tanı kategorisi olmamakla birlikte, Borderline Kişilik Bozukluğu gibi birçok klinik tablonun temel tanı kriterleri arasında ve NSSI (Non-Suicidal Self-Injury) başlığı altında incelenir.
Etimoloji
İngilizce 'Deliberate' (kasıtlı, iradi, Latince 'deliberare' [tartışmak, düşünmek]) ve 'Self-harm' (kendine zarar verme, Germen köklerinden türeme) kelimelerinin baş harflerinden oluşan tıbbi ve psikiyatrik bir kısaltmadır.
Karıştırmayın
Özkıyım Girişimi (Suicide Attempt): Özkıyım girişiminde temel motivasyon yaşama son vermek ve ölüm sonucuna ulaşmaktır; DSH'de ise amaç ölüm değil, acıyla başa çıkmak veya duygusal rahatlama sağlamaktır.