Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Beden Dismorfisi

Body Dysmorphia

Tanım

Kişinin dış görünüşündeki hayali veya çok hafif bir kusuru abartılı bir şekilde zihnine takıntı haline getirmesi ve bu durumun nesnel gerçeklikle bağdaşmaması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

24 yaşında bir grafik tasarımcı, burnunun ucundaki milimetrik asimetrinin herkes tarafından fark edildiğine ve iğrenç göründüğüne inanmaktadır. Sosyal ortamlardan kaçınmakta, günün saatlerini aynanın önünde kusurunu inceleyerek ve makyajla kapatmaya çalışarak geçirmektedir; oysa dışarıdan bakan tarafsız gözlemciler ve estetik cerrahlar ortada dikkat çekici hiçbir kusur olmadığını doğrulamaktadır.

Derin Analiz

Beden dismorfisi, görsel algı ile nesnel gerçeğin nörolojik düzeyde uyuşmazlığına dayanan bir bilişsel çarpıtma kümesidir. Bilişsel ve nöropsikolojik çalışmalar, bu duruma sahip bireylerin görsel bilgiyi işlerken bütünsel (holistik) işlemlemeden ziyade, aşırı derecede ayrıntı odaklı (lokal) bir görsel işleme stratejisi kullandıklarını göstermektedir. Prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki işlevsel bağlantı bozuklukları, kişinin aynaya baktığında kendi bedenini deforme olmuş veya kusurlu algılamasına ve buna eşlik eden yoğun anksiyete, obsesif kontrol davranışları (sürekli ayna kontrolü, güvence arayışı) ile kaçınma tepkilerine yol açar.

Etimoloji

Yunanca 'dys-' [bozuk, anormal, zor] + 'morphē' [şekil, biçim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; biçim bozukluğu anlamına gelir.

Karıştırmayın

Anoreksiya Nervoza ile karıştırılabilir; anoreksiyada odak noktası doğrudan kilo ve beden kütlesidir ve beden algısı zayıflama dürtüsüyle bozulur. Beden dismorfisinde ise odak noktası spesifik bir beden bölgesidir ve temel motivasyon kilo kaybı değil, estetik kusurun düzeltilmesidir.