Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hapishaneden Arındırma

Decarceration

Tanım

Suçluların veya mahkumların ıslah evleri ve hapishaneler gibi kapalı ceza infaz kurumlarından çıkarılarak topluluk temelli tesislere veya sosyal hayata nakledilmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllardır yüksek güvenlikli bir cezaevinde yatan bir mahkumun, işlediği suçun doğası ve gösterdiği düşük risk profili göz önüne alınarak, doğrudan topluma salıverilmek yerine sıkı psikososyal destek ve mesleki eğitim sunan bir yarım yol evine (halfway house) nakledilmesi.

Derin Analiz

Hapishaneden arındırma politikaları, adli psikoloji, kriminoloji ve toplumsal ruh sağlığı alanlarının kesişim kümesinde yer alır. Temel amacı, totaliter ve izole edici kurumların bireylerin rehabilitasyonu üzerindeki iyelik kaybı, kurumsallaşma sendromu ve antisosyal davranışların pekişmesi gibi olumsuz etkilerini minimize etmektir. Uygulama, risk değerlendirme modelleri ve topluluk denetimli serbestlik mekanizmaları aracılığıyla yürütülür. Ancak bu süreç, kamu güvenliği dengesi ile bireysel rehabilitasyon ihtiyacı arasında hassas bir ampirik ve hukuki denge gerektirir; zira yetersiz destek sistemleriyle yürütülen erken tahliyeler mükerrer suç oranlarında (recidivism) dalgalanmalara yol açabilir.

Etimoloji

Latince 'de-' (uzaklaştırma, yoksun bırakma, aşağı yönlü hareket) + 'carcer' (hapishane, zindan) köklerinden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak kapatılma halinin sonlandırılması ve kurum dışına çıkarma sürecini ifade eder.

Karıştırmayın

Deinstitutionalization (Deinstitüsyonalizasyon - genellikle psikiyatrik hastaların akıl hastanelerinden taburcu edilmesini ifade ederken, decarceration doğrudan adli ve cezaevi sistemini kapsar).