Davranışsal Model
Behavioral Model
Tanım
Psikolojik bozuklukları, öğrenme ilkeleri ve pekiştirme kontingensleri temelinde şekillenen gözlenebilir davranış örüntüleri olarak ele alan kavramsal çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek düzeyde köpek fobisi olan bir danışanın, geçmişte köpek saldırısına uğraması (klasik koşullama) ve köpekle her karşılaştığında kaçarak anksiyetesini geçici olarak hafifletmesi (negatif pekiştirme) sonucu bu korkuyu sürdürmesi durumunda, davranışsal model devreye girer. Terapist, sistematik duyarsızlaştırma ve maruz bırakma teknikleriyle danışanın kaçınma davranışını kırarak yeni bir güvenlik öğrenmesi (sönme) süreci başlatır.
Derin Analiz
Davranışsal model, klasik ve edimsel koşullama mekanizmalarını merkeze alarak psikopatolojiyi nedensel bir perspektifle açıklar. İçsel zihinsel süreçlerin soyutluğundan ziyade, ampirik olarak ölçülebilir ve gözlenebilir dışsal davranışlara odaklanır. Bu yaklaşımda patolojik belirtiler, bireyin geçmiş yaşantılarında edindiği uyumsuz öğrenme yaşantılarının ve çevresel pekiştirme tarifelerinin birer ürünü olarak değerlendirilir. Terapötik müdahaleler, sönme, sistematik duyarsızlaştırma ve gözlemsel öğrenme gibi stratejiler aracılığıyla bu işlevsel olmayan davranış kalıplarını yeniden yapılandırmayı hedefler.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve 'model' (Latince 'modellus' [ölçek, ölçü] ve 'modulus' [küçük ölçü] köklerinden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Bilişsel model ile sıklıkla karıştırılır; bilişsel model odak noktası olarak irrasyonel inançları ve otomatik düşünceleri alırken, davranışsal model doğrudan gözlenebilir eylemlere ve çevresel pekiştireçlere odaklanır.