BASIC I.D.
BASIC ID
Tanım
Multimodal terapinin temelini oluşturan ve bireyin insan deneyimini yedi farklı boyutta ele alan kapsamlı bir klinik değerlendirme ve müdahale çerçevesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Panik bozukluk tanısıyla başvuran bir danışanda; Biliş modalitesinde 'öleceğim' düşüncesi (Cognition), Duygu modalitesinde yoğun korku (Affect), Sensation modalitesinde taşikardi ve nefes darlığı, Davranış modalitesinde ise kalabalık ortamlardan kaçınma (Behavior) gözlemlenir. Terapist, bu yedi boyutu ayrı ayrı ele alarak müdahale planını çok boyutlu şekilde yapılandırır.
Derin Analiz
Arnold Lazarus tarafından geliştirilen Multimodal Terapi yaklaşımının omurgasını oluşturan BASIC I.D., insan psikolojisinin indirgemeci yaklaşımlarla açıklanamayacağı varsayımına dayanır. Bu model; Davranış (Behavior), Duygu (Affect), Duyum (Sensation), Hayal Gücü (Imagery), Biliş (Cognition), Kişilerarası İlişkiler (Interpersonal) ve Biyolojik/İlaç (Drugs/biological) olmak üzere yedi modaliteyi inceler. Klinik pratikte, bu alanlar arasındaki etkileşimler ve 'ateşleme dizileri' (firing sequences) analiz edilerek danışanın patolojik döngüleri haritalandırılır. Sistem, bireyin hangi modalitede eksik veya aşırı işlevsellik gösterdiğini saptayarak kişiye özgü müdahale stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'Behavior, Affect, Sensation, Imagery, Cognition, Interpersonal, Drugs/biological' kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir akronimdir (Latince 'basis' [temel] kökünden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Genellikle DSM-5 tanı kriterleriyle karıştırılır; ancak DSM nosolojik bir kategorizasyon sunarken, BASIC I.D. fenomenolojik ve işlevsel bir değerlendirme matrisidir.