Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kişilerarası İlişkiler

İnterpersonal Relations

Tanım

İki veya daha fazla birey arasında kurulan, özellikle sosyal ve duygusal açıdan anlamlı olan bağlantılar ve etkileşimler ağıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşındaki bir danışanın, yerindeki yöneticisiyle ve romantik partneriyle yaşadığı iletişim çatışmalarında sürekli olarak terk edilme korkusuyla hareket etmesi ve en ufak eleştiriyi reddedilme olarak algılaması, kişilerarası ilişkilerdeki işlevsel olmayan bilişsel şemaların ve erken dönem bağlanma örüntülerinin bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Kişilerarası ilişkiler, bireyin sosyal çevresiyle kurduğu dinamik etkileşim kalıplarını inceler. Bilişsel ve sosyal psikoloji perspektifinden bakıldığında; bu bağlar, bireyin bağlanma stilleri, sosyal biliş kapasitesi, empati yeteneği ve zihin kuramı (theory of mind) üzerinden şekillenir. Nörobiyolojik düzeyde ise oksitosin, vazopressin sistemleri ve ayna nöron devreleri, bu sosyal bağların kurulmasında ve sürdürülmesinde kritik modülatörler olarak rol oynar. Klinik değerlendirmelerde, bireyin başkalarıyla kurduğu bu etkileşim örüntüleri, kişilik bozuklukları, sosyal kaygı ve bağlanma örüntülerinin anlaşılmasında temel bir in vivo veri kaynağıdır.

Etimoloji

Latince 'inter-' [arasında, karşılıklı] + 'personare' [kişi, rol almak için seslendirmekten, persona] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sosyal ilişkiler (daha geniş, yüzeysel veya işlevsel toplumsal bağları kapsar; kişilerarası ilişkiler ise daha derin, karşılıklı duygusal anlam taşır) ve intrapersonal süreçler (bireyin kendi iç dünyasındaki zihinsel ve duygusal süreçler).