Külkedisi Sendromu
Cinderella Syndrome
Tanım
Çocukluk döneminde ebeveynleri tarafından reddedildiği, ihmal edildiği veya istismara uğradığı inancına dayanan ve mağduriyet algısıyla şekillenen davranış örüntüsü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin yaşamında sürekli olarak iş yerinde veya romantik ilişkilerinde hak ettiği değerin verilmediğini, başkalarının kayırıldığını düşünen ve her zaman fedakarlık yapan taraf olmasına rağmen cezalandırıldığını hisseden bir danışanın, ilişkilerindeki bu döngüyü terapide fark etmesi.
Derin Analiz
Külkedisi Sendromu, bireyin erken gelişim evrelerinde birincil bakım verenleri tarafından duygusal ya da fiziksel olarak dışlandığına dair geliştirdiği içselleştirilmiş inanç sistemini ifade eder. Klinik psikoloji ve gelişimsel psikopatoloji bağlamında ele alındığında, bu durum genellikle kronik mağduriyet algısı, düşük öz-saygı ve dışsal bir kurtarıcı figür arayışı ile karakterizedir. Çocuk, ev ortamında haksızlığa uğradığına ve öz kardeşlerinden veya çevredeki diğer bireylerden farklı olarak dezavantajlı bir konumda bırakıldığına dair bilişsel bir çarpıtma geliştirir. Bu algı, ilerleyen yaşam evrelerinde kişilerarası ilişkilerde aşırı bağımlılık, reddedilme hassasiyeti ve kurban rolünü benimseme eğilimi olarak kendini gösterir.
Etimoloji
Charles Perrault'nun klasik peri masalı 'Külkedisi' (Cinderella) karakterinden ve bu karakterin maruz kaldığı kötü muamele, ihmal ve kurtarılma beklentisi motifinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mağdur Psikolojisi (Victim Mentality) ile karıştırılabilir; ancak Külkedisi Sendromu spesifik olarak çocukluk dönemi ebeveyn reddi inancına ve masalsı bir kurtarılma fantezisine dayanır.