Yineleme Zorlantısı
Compulsion To Repeat
Tanım
Bireyin, erken dönemde yaşanmış travmatik veya çözümlenmemiş çatışma içeren deneyimlerini, bilinçdışı bir dürtüyle benzer koşullar altında defalarca yeniden sahnelemesi eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Alkolik ve duygusal olarak ulaşılamaz bir ebeveyn tarafından büyütülmüş bir yetişkinin, romantik ilişkilerinde sürekli olarak benzer şekilde soğuk, mesafeli ve güven vermeyen partnerleri seçmesi ve her defasında aynı terkedilme travmasını yeniden yaşaması.
Derin Analiz
Psikanalitik kuramda Sigmund Freud tarafından 'Haz İlkesinin Ötesinde' adlı çalışmasında kavramsallaştırılan yineleme zorlantısı, bilinçdışının acı veren anıları hatırlamak yerine eyleme dökme (acting out) eğilimini açıklar. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum hipokampal bellek kodlama süreçleri ile amigdalanın tehdit algısı arasındaki maladaptif döngülerin, eski travmatik izleri sürekli aktif tutmasıyla ilişkilendirilir. Birey, geçmişteki kontrol kaybını veya çaresizliği bu kez hakim olabileceği bir senaryoyla sonuçlandırma yanılsamasıyla aynı yıkıcı dinamikleri tekrar eder.
Etimoloji
Latince 'repetitio' (yeniden yapma, tekrar) ve 'compulsio' (zorlama, baskı altında tutulma) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) kompulsiyonları ile sıklıkla karıştırılır; ancak buradaki yineleme bir anksiyete ritüeli değil, derin yapısal bir yaşam örüntüsünün ve travmatik tekrarın dışavurumudur.