Sonuçlandırma
Consequate
Tanım
Bir davranışın ardından belirli bir uyarıcı veya sonuç ekleyerek gelecekteki olasılığını değiştirmeyi amaçlayan edimsel koşullama müdahalesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir otizmli çocuk seansında, terapist çocuğun göz teması kurma davranışını (davranış) hemen ardından bir ödül vererek sonuçlandırır (consequate). Eğer çocuk bu uyarıcı takviyesi sayesinde ilerleyen seanslarda daha sık göz teması kurarsa, bu sonuçlandırma işleminin pekiştirme ile sonuçlandığı kanıtlanmış olur.
Derin Analiz
Edimsel koşullama (operant conditioning) paradigmasında consequate, organizmanın sergilediği bir tepkinin hemen ardından çevresel bir consequence (sonuç) üretilmesi sürecini ifade eder. Bu süreç, davranışın gelecekteki frekansını artırırsa pekiştirme (reinforcement), azaltırsa cezalandırma (punishment) olarak kategorize edilir. Davranışsal analizde, bu terim sadece pasif bir gözlemi değil, aynı zamanda deneysel veya klinik bir manipülasyonu, yani davranışa kasıtlı olarak bir sonuç atfetme eylemini tanımlar. Skinnerci yaklaşımda, uyarıcı kontrolünün (stimulus control) ve pekiştirme tarifelerinin etkinliği doğrudan bu sonuçlandırma mekanizmasının zamanlamasına ve tutarlılığına bağlıdır.
Etimoloji
Latince 'consequari' (takip etmek, ardından gelmek; 'com-' [birlikte] + 'sequi' [izlemek]) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pekiştirme (reinforcement) veya ceza (punishment) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; ancak bu terimler sürecin *sonucunu* belirtirken, 'consequate' bu sonucu ortaya çıkaran *eylemi* veya *müdahaleyi* tanımlar.