Siber Zorbalık
Cyberbullying
Tanım
Dijital iletişim teknolojileri ve ağları aracılığıyla, bir birey veya gruba yönelik kasıtlı, tekrarlayıcı ve zarar verici agresif davranışlar bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Lise öğrencisi bir bireyin, sosyal medya platformlarında adını taklit eden sahte hesaplar açılması, mahrem fotoğraflarının izinsiz yayılması ve sürekli olarak tehdit/alay içeren mesajlar alması sonucunda okuluna gitmeyi reddetmesi, uyku bozuklukları yaşaması ve klinik düzeyde sosyal anksiyete geliştirmesi vakası.
Derin Analiz
Siber zorbalık, geleneksel zorbalıktan farklı olarak coğrafi sınırları ortadan kaldıran, zamansal süreklilik arz eden ve anonimlik kalkanı sunan dijital bir fenomendir. Bilişsel ve davranışsal bilimler açısından değerlendirildiğinde, faillerin 'çevrim içi disinhibisyon etkisi' (online disinhibition effect) nedeniyle yüz yüze etkileşimde sergilemeyecekleri düşmanca dürtüleri daha rahat dışa vurmalarına zemin hazırlar. Kurban üzerinde yarattığı psikolojik yıkım; sürekli erişilebilir olma (24/7 zorbalık maruziyeti) ve dijital materyallerin kalıcılığı (izlerin silinemezliği) sebebiyle geleneksel akran zorbalığından daha derin travmatik etkilere yol açabilir. Klinik pratikte anksiyete, depresif bozukluklar, akademik başarıda düşüş ve en uç vakalarda intihar eğilimi ile ilişkilendirilmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'cyber-' (siber, dijital ağlar ile ilgili, Yunanca 'kybernētēs' [dümen suyu, yönlendirme] kökünden türetilmiştir) ve 'bullying' (zorbalık, kabadayılık etmek) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Geleneksel zorbalık (fiziksel veya yüz yüze sözel güç dengesizliği gerektirir; siber zorbalık ise dijital araçlarla ve anonim olarak uzaktan gerçekleştirilir), Trollük (genellikle belirli bir ideoloji veya eğlence amacı gütmeksizin insanları kışkırtma eylemidir, siber zorbalık ise süreklilik ve kişiselleştirilmiş zarar verme amacı taşır).