Anonimlik
Anonymity
Tanım
Araştırma katılımcılarının kimliklerinin ne araştırmacılar ne de başkaları tarafından bilinmesini veya toplanan verilerle ilişkilendirilmesini garanti eden temel araştırma etiği ilkesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresyon hastalarının çocukluk çağı travmalarını inceleyen dijital bir ankette, katılımcılardan e-posta adresi, ad veya soyad talep edilmemesi; verilerin tamamen rastgele bir kodlama sistemiyle toplanması ve IP adreslerinin anonimleştirilmesi.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji, klinik araştırmalar ve sosyal bilimlerde veri bütünlüğünü ve katılımcı güvenliğini korumanın merkezinde yer alır. Anonimlik, katılımcının kimlik verilerinin (isim, IP adresi, T.C. kimlik numarası vb.) hiçbir aşamada kayıt altına alınmamasını gerektirir. Bu durum, mahremiyetin ihlali korkusunu ortadan kaldırarak sosyal istenirlik yanlılığını (social desirability bias) en aza indirir ve özellikle hassas konulardaki (travma, yasadışı davranışlar, tabu inançlar) öz bildirime dayalı verilerin geçerliliğini artırır. Gizlilikten (confidentiality) temel farkı, gizlilikte kimliğin bilinmesi ancak paylaşılmaması, anonimlikte ise kimliğin başlangıçtan itibaren hiçbir şekilde var olmamasıdır.
Etimoloji
Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki, -sız/-siz) + 'onyma' (isim) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'isimsizlik' veya 'kimliksizlik' demektir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Gizlilik
Gizlilik
Confidentiality
Ruh sağlığı ve tıp uzmanlarının, değerlendirme, tanılama ve tedavi süreçlerinde hastanın kimliğini, tıbbi durumunu ve paylaşılan verileri üçüncü taraflara karşı koruma yükümlülüğünü belirten mesleki etik ilke.
İncele
Araştırma Etiği
Araştırma Etiği
Research Ethics
Bilimsel araştırmaların planlanmasından raporlanmasına kadar tüm aşamalarına rehberlik eden değer, ilke ve standartlar bütünü.
İncele
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele