Anonimlik
Anonymity
Tanım
Araştırma katılımcılarının kimliklerinin ne araştırmacılar ne de başkaları tarafından bilinmesini veya toplanan verilerle ilişkilendirilmesini garanti eden temel araştırma etiği ilkesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresyon hastalarının çocukluk çağı travmalarını inceleyen dijital bir ankette, katılımcılardan e-posta adresi, ad veya soyad talep edilmemesi; verilerin tamamen rastgele bir kodlama sistemiyle toplanması ve IP adreslerinin anonimleştirilmesi.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji, klinik araştırmalar ve sosyal bilimlerde veri bütünlüğünü ve katılımcı güvenliğini korumanın merkezinde yer alır. Anonimlik, katılımcının kimlik verilerinin (isim, IP adresi, T.C. kimlik numarası vb.) hiçbir aşamada kayıt altına alınmamasını gerektirir. Bu durum, mahremiyetin ihlali korkusunu ortadan kaldırarak sosyal istenirlik yanlılığını (social desirability bias) en aza indirir ve özellikle hassas konulardaki (travma, yasadışı davranışlar, tabu inançlar) öz bildirime dayalı verilerin geçerliliğini artırır. Gizlilikten (confidentiality) temel farkı, gizlilikte kimliğin bilinmesi ancak paylaşılmaması, anonimlikte ise kimliğin başlangıçtan itibaren hiçbir şekilde var olmamasıdır.
Etimoloji
Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki, -sız/-siz) + 'onyma' (isim) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'isimsizlik' veya 'kimliksizlik' demektir.
Karıştırmayın
Gizlilik (Confidentiality) ile sıklıkla karıştırılır. Gizlilik, katılımcının kimliğinin bilindiği ancak üçüncü taraflarla paylaşılmayacağının taahhüt edildiği durumları kapsar; anonimlik ise kimliğin veri setine hiç yansımamasıdır.