Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akrotomofili

Acrotomophilia

Tanım

Bireylerin uzuvları ampute edilmiş kişilere veya bu amputasyon bölgelerine karşı yoğun cinsel uyarılma ve ilgi duymasıyla karakterize bir parafilidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirmede, bacak veya kolları ampute edilmiş kişilere karşı duyulan bu cinsel ilginin, partnerin rızası dahilinde fantezi boyutunda kalabileceği gibi, belirli bir ampute partner arayışını zorunlu kılan davranışsal örüntülere de dönüşebildiği vakalar gözlemlenir.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırmasında Diğer Belirtilen Parafilik Bozukluklar şemsiyesi altında değerlendirilen akrotomofili, tipik olarak belirli bir bedensel bütünlük sapmasını cinsel yönelimin merkezine koyar. Klinik psikodinamik ve bilişsel-davranışsal ekoller, bu durumun ardında erken dönem bağlanma örüntüleri, bedensel bütünlük ve kusursuzluk algısına dair fetişistik yerleştirmeler veya nesne ilişkileri bozuklukları yattığını öne sürer. Nörobiyolojik düzeyde ise, beynin somatosensoriyel korteksi ile ödül mekanizması (nukleus accumbens ve dopaminerjik yollar) arasındaki sıra dışı koşullanmaların, alışılmadık anatomik uyarıcıları cinsel birer tetikleyici olarak kodlamasına yol açtığı düşünülmektedir.

Etimoloji

Yunanca 'akrotomos' (kesik uçlu/tepesi kesilmiş; 'akron' [/ekstremite] + '-tomos' [kesmekte kullanılan, temnō kökünden]) ve 'philia' (sevgi/cinsel ilgi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Apotemnofili (Kişinin kendi vücudunda ampute olma arzusu duyması); akrotomofili ise dışarıdaki ampute bireylere ilgi duymayı ifade eder.