Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fetişizm

Fetishism

Tanım

Cinsel uyarılma sağlamak amacıyla cansız nesnelerin veya beden dışı ögelerin ardışık veya dışlayıcı olarak kullanılmasıyla karakterize edilen bir parafilidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kişinin cinsel birleşme sırasında partneriyle birlikte olmak yerine, yalnızca partnerine ait giysileri koklayarak veya onlara dokunarak uyarılabilmesi ve bu nesneler olmaksızın ereksiyon ya da orgazm deneyimleyememesi.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırmasında parafilik bozukluklar arasında yer alan fetişizm, tipik olarak çamaşırı, ayakkabı, lastik veya deri ürünler gibi cansız nesnelere karşı yoğun ve yineleyici cinsel yönelim ile kendini gösterir. Klasik koşullanma ve erken dönem cinsel deneyimlerin içselleştirilmesi süreçleriyle geliştiği kabul edilir. Cinsel uyarılmanın normatif partner ilişkileri yerine fetiş nesnesine endekslenmesi, klinik düzeyde işlevsellik kaybına veya belirgin sıkıntıya yol açtığında psikopatolojik bir boyut kazanır.

Etimoloji

Fransızca 'fétichisme' kelimesinden türetilmiştir; Portekizce 'feitiço' (tılsım, büyü, yapay nesne) sözcüğüne dayanır, kökeni Latince 'facticius' (yapay) sıfatıdır.

Karıştırmayın

Parsiyalizm (vücudun spesifik bir bölgesine odaklanma) ile sıklıkla karıştırılır; fetişizmde odak canlı bir organ değil, tamamen cansız bir nesnedir.