Duygusal Çelişki
Affective Ambivalence
Tanım
Aynı uyaran, nesne veya duruma yönelik olarak eş zamanlı veya hızlı bir şekilde hem olumlu hem de olumsuz duygusal tepkiler barındırma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir seans sırasında, babasının vefatından yıllar sonra bile hem derin bir yas ve öfke hem de hafifleme ve huzur hissettiğini belirten danışanın durumu duygusal çelişkiye örnektir. Danışan, aynı figüre karşı zıt duygu kümelerini aynı anda barındırmaktan suçluluk duymaktadır.
Derin Analiz
Duygusal çelişki, bireyin bilişsel ve duygusal sistemlerindeki ikili değerlendirme mekanizmalarının aynı anda faaliyete geçmesiyle ortaya çıkar. Bilişsel çelişkiden (cognitive dissonance) farklı olarak, burada odak noktası düşüncelerden ziyade viseral ve duygusal reaksiyonlardır. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemdeki amigdala ve insula devreleri ile prefrontal korteksteki (PFC) düzenleyici kontrol mekanizmaları arasındaki karmaşık etkileşimlerin bir sonucudur. Birey, karar verme süreçlerinde yaklaşma ve kaçınma motivasyonlarının çatışması nedeniyle homeostatik bir gerilim yaşar; bu durum, karar verme sürecini uzatır ve öznel rahatsızlık yaratır.
Etimoloji
Latince 'affectus' [duygu, heyecan] ve Late Latin 'ambivalentia' [her iki tarafa da geçerli olma gücü, 'ambi-' (her iki) + 'valentia' (güç, değer)] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki (cognitive dissonance) ile sıklıkla karıştırılır; bilişsel çelişki inançlar ve davranışlar arasındaki tutarsızlıktan doğan rahatsızlığı ifade ederken, duygusal çelişki doğrudan aynı uyarana karşı hissedilen zıt duygulanımlarla ilgilidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Ambivalans
Ambivalence
Aynı kişiye, nesneye veya duruma yönelik olarak, hoşnutluk ve hoşnutsuzluk ya da sevgi ve düşmanlık gibi birbiriyle çelişen duygu, tutum ve düşüncelerin eş zamanlı varlığı.
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Yaklaşma-kaçınma Çatışması
Approach–avoidance Conflict
Tek bir hedefin veya seçeneğin hem arzu edilen olumlu yönleri hem de istenmeyen olumsuz sonuçları barındırdığı durumlarda yaşanan motivasyonel ikilemdir.