Kapsamlı İşlevsel Değerlendirme
Comprehensive Functional Assessment
Tanım
Özellikle zihinsel veya gelişimsel yetersizlikleri olan bireylerin güçlü yönlerini, beceri eksikliklerini ve hizmet gereksinimlerini çok boyutlu olarak inceleyen disiplinler arası değerlendirme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
12 yaşındaki otizm spektrum bozukluğu tanılı bir çocuk için oluşturulan multidisipliner ekip, okul ve ev ortamında gözlemler yapar. Çocuğun iletişim kurarken yaşadığı öfke patlamalarının işlevini (örneğin talepten kaçınma veya duyusal aşırı yüklenme) belirlemek ve günlük yaşam becerilerindeki bağımsızlık düzeyini saptamak amacıyla standart ölçekler ile yapılandırılmış gözlemleri birleştirerek kapsamlı bir işlevsel değerlendirme raporu sunar.
Derin Analiz
Kapsamlı işlevsel değerlendirme, bireyin yalnızca kısıtlılıklarına odaklanan geleneksel tıbbi tanı modellerinin ötesine geçerek ekosistemik bir perspektif sunar. Süreç; adaptif sosyal beceriler, çevresel uyum gereksinimleri, gelişimsel potansiyeller ve bireysel tercihler ekseninde yapılandırılır. Disiplinler arası bir ekip (özel eğitim uzmanı, klinik psikolog, ergoterapist, sosyal hizmet uzmanı ve konuşma terapisti) tarafından yürütülen bu değerlendirme, elde edilen verilerin doğrudan bireyselleştirilmiş müdahale planlarına dönüştürülmesini sağlar. Ölçme ve değerlendirme kriterleri, bireyin gerçek yaşam ortamlarındaki işlevselliğini maksimize etmeyi hedefler.
Etimoloji
Latince 'comprehensivus' (kapsayan, içine alan, 'com-' [birlikte] + 'prehendere' [yakalamak, kavramak]) ve Latince 'functio' (yerine getirme, icraetme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yalnızca akademik başarıyı veya zeka katsayısını (IQ) ölçen standart zeka testleriyle sıklıkla karıştırılır. Temel fark, kapsamlı işlevsel değerlendirmenin akademik skordan ziyade gerçek yaşam becerilerine, adaptif davranışlara ve çevresel etkileşimlere odaklanmasıdır.