Değerlendirme Kriterleri
Criteria Of Evaluation
Tanım
Bir araştırmanın veya programın etkililiğini, çıktarlarini ve hedeflerine ulaşma derecesini ölçmek için kullanılan standartlaştırılmış ölçütler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir bilişsel davranışçı terapi (BDT) programının sosyal anksiyete üzerindeki etkisini inceleyen bir klinik araştırmada; semptom şiddetindeki düşüş yüzdesi, katılımcıların işlevsellik skorlarındaki artış ve terapiyi tamamlama oranları, çalışmanın önceden belirlenmiş değerlendirme kriterlerini oluşturur.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve program değerlendirmesinde, metodolojik geçerliğin omurgasını oluşturur. Bu kriterler, ampirik verilerin hangi parametreler üzerinden yorumlanacağını, başarı veya başarısızlık eşiklerinin nerede konumlandırılacağını ve hipotezlerin test edilmesindeki operasyonel sınırların ne olacağını belirler. İstatistiksel güç analizi ve etki büyüklüğü hesaplamaları doğrudan bu kriterlerin hassasiyetine dayanır. Ölçüm hatasını minimize etmek ve veri manipülasyonunu engellemek amacıyla önceden tanımlanmaları metodolojik rigör (rigor) açısından zorunludur.
Etimoloji
Latince 'criterium' [karar verme aracı, standart] (Yunanca 'kriterion' kelimesinden türetilmiştir) ve Latince 'valere' [güçlü olmak, değer taşımak] kökünden gelen 'evaluatio' kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Araştırma değişkenleri (variables) ve veri toplama araçları (instruments) ile sıklıkla karıştırılır. Değişkenler ölçülen olguları temsil ederken, değerlendirme kriterleri bu değişkenlerin hangi değer aralığında kabul edilebilir başarı veya etki olarak değerlendirileceğini belirleyen normatif standartlardır.