Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yanık Yaralanmaları

Burn İnjuries

Tanım

Alev, yoğun ısı, elektrik, kimyasal maddeler veya ultraviyole radyasyona maruz kalma sonucu dokularda meydana gelen hasar.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek voltajlı elektrik teması sonucu vücudunun çeşitli bölgelerinde üçüncü derece yanıklar oluşan bir hastanın akut cerrahi tedavisinin yanı sıra, ayna karşısında yaşadığı beden imajı bozukluğu ve kronik ağrı yönetimi için multidisipliner bir klinik psikoloji ve rehabilitasyon programına alınması.

Derin Analiz

Yanık yaralanmaları, derinliğine ve yaygınlığına göre birinci dereceden (yüzeysel) dördüncü dereceye (derin doku ve karbonizasyon) kadar sınıflandırılan travmatik durumlardır. Şiddetli vakalarda yalnızca lokal deri bütünlüğü bozulmakla kalmaz; aynı zamanda massif sıvı kaybı, sistemik inflamatuar yanıt sendromu (SIRS), hipermetabolik durum ve akut stres bozukluğu veya post-travmatik stres bozukluğu (PTSD) gibi ciddi psikiyatrik komplikasyonlar tetiklenir. Nörobiyolojik olarak, şiddetli ağrı sinyallerinin sürekli olarak merkezi sinir sistemine iletilmesi, somatosensoriyel kortekste ve limbik sistemde (özellikle amigdala ve hipokampus) uzun süreli plastik değişikliklere yol açabilir.

Etimoloji

Türkçe 'yanmak' fiilinden türetilen yanık sözcüğü; Latince kökenli 'combustio' (yakma, tutuşturma) kavramıyla tıp literatüründe karşılık bulur.

Karıştırmayın

Deri sıyrıkları veya kesici alet yaralanmaları; bu lezyonlar termal veya radyatif enerji transferi içermez ve farklı iyileşme patolojilerine sahiptir.