Ultraviyole
Ultraviolet (UV)
Tanım
Elektromanyetik spektrumda 0.5 nm ile 400 nm arasında yer alan, insan gözünün algılayamadığı ancak bazı böcek ve balık türlerinin fotopigmentleri aracılığıyla görebildiği ışınım aralığı.
Örnek Vaka / Uygulama
Mevsimsel Afektif Bozukluk (SAD) teşhisi konulan bir hastanın tedavisinde, hastaya sabah saatlerinde kontrollü olarak özel dalga boylarında ışık yayan fototerapi lambaları uygulanır; bu uygulama retinadaki non-visuonel fotoreseptörleri (ipRGCs) uyararak sirkadiyen saati dengeler ve depresif belirtileri azaltır.
Derin Analiz
Ultraviyole (UV) radyasyon, psikofizik ve duyusal nörobiyoloji bağlamında insan görsel sisteminin sınırlarını belirleyen önemli bir fiziksel uyarıcıdır. İnsan retinasındaki çubuk ve koni hücreleri bu dalga boyuna duyarlı değildir; çünkü kornea ve lens bu ışınları büyük ölçüde filtreler. Ancak bazı hayvan türleri, evrimsel süreçte geliştirdikleri özel fotopigmentler sayesinde UV spektrumunu algılayarak avlanma ve çiftleşme davranışlarını yönlendirirler. Klinik psikoloji ve nörodavranış bilimlerinde UV ışınları, özellikle sirkadiyen ritimlerin düzenlenmesinde, melatonin salınımının baskılanmasında ve mevsimsel duygu durum bozukluklarının (SAD) tedavisinde kullanılan fototerapi protokollerinin temel fiziksel bileşenini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'ultra' (ötesinde, öte tarafta) + İngilizce 'violet' (menekşe rengi) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; görünür spektrumun en kısa dalga boylu rengi olan menekşe ötesindeki radyasyonu ifade eder.
Karıştırmayın
İnfrared (kızılötesi) radyasyon ile sıklıkla karıştırılır; infrared spektrumun görünür kırmızı rengin ötesinde kalan termal dalga boylarını kapsarken, ultraviyole menekşe renginin ötesinde kalan yüksek enerjili kısa dalga boylarını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Sirkadiyen Ritim
Sirkadiyen Ritim
Diurnal Rhythm
Canlıların yaklaşık 24 saatlik bir döngü içinde sergiledikleri fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişikliklerin tümüdür.
İncele
Fototerapi
Fototerapi
Phototherapy
Belirli tıbbi durumların ve duygu durum bozukluklarının tedavisinde, hastanın kontrollü olarak ultraviyole, kızılötesi veya yüksek şiddetli yapay ışığa maruz bırakılması yöntemi.
İncele
Melatonin
Melatonin
Melatonin
Epifiz bezi tarafından serotonin metabolize edilerek özellikle karanlıkta salgılanan ve sirkadiyen ritmi, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen amin yapılı bir hormon.
İncele
Fotoreseptör
Fotoreseptör
Photoreceptor
Retinada yer alan ve ışık uyarılarını elektrokimyasal sinyallere dönüştüren özelleşmiş bir görsel duyusal reseptördür.
İncele