Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hırpalanmış Çocuk Sendromu

Battered-child Syndrome (BCS)

Tanım

Ebeveynler veya bakım verenler tarafından çocukta kasıtlı ve tekrarlayan fiziksel istismar sonucu oluşan somatik ve psikolojik travmalar bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun acil servise farklı iyileşme evrelerinde kaburga kırıkları ve yumuşak doku travmaları ile getirilmesi, röntgen bulgularının ebeveynin 'düştü' açıklamasıyla tıbben uyuşmaması ve psikiyatrik değerlendirmede çocukta ağır disosiasyon ile hipervijilans belirtilerinin saptanması.

Derin Analiz

Hırpalanmış Çocuk Sendromu, DSM-5 kapsamında doğrudan tek bir bozukluk olarak sınıflandırılmasa da, çocukluk çağı travmalarının en ağır klinik görünümlerinden biridir. Sadece akut fiziksel yaralanmaları (kırıklar, hematomlar, organ hasarları) değil; aynı zamanda hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) ekseninin kronik olarak aktive olmasına bağlı gelişen nörobiyolojik ve epigenetik değişiklikleri de kapsar. Erken yaşta maruz kalınan bu şiddet, prefrontal korteks gelişimini sekteye uğratırken amigdalanın hiperreaktivitesine zemin hazırlar. İlerleyen yaşam döngüsünde major depresif bozukluk, posttravmatik stres bozukluğu (PTSD), madde kullanımı, dissosiyatif bozukluklar ve öz saygı kaybı gibi komorbiditelerle kendini gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'battered' (dövülmüş, hırpalanmış) ve 'child' (çocuk) kelimeleri ile 'syndrome' (belirtiler kümesi) sözcüğünün birleşiminden oluşur. Klinik literatüre 1962 yılında pediatrist C. Henry Kempe ve meslektaşları tarafından kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Kaza sonucu oluşan çocukluk yaralanmaları ve ihmal vakaları. Ayırt edici temel kriter, yaralanmaların kasıtlı, yineleyici olması ve farklı evrelerdeki iyileşme izlerini barındırmasıdır.