Bilişsel Davranışçı Kuram
Cognitive Behavior Theory
Tanım
Bireylerin dışsal çevresel olaylara doğrudan değil, bu olaylara yükledikleri bilişsel anlamlar ve temsiller aracılığıyla tepki verdiğini savunan kapsamlı teorik çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Topluluk önünde konuşma yapacak bir kişinin 'Kesinlikle rezil olacağım ve herkes benimle alay edecek' şeklindeki otomatik düşüncesi, yoğun bir anksiyete ve kaçınma davranışına yol açar. Terapötik süreçte bu felaketleştirme eğilimi sorgulanır, kanıtlar masaya yatırılır ve düşünce daha gerçekçi bir ifadeyle değiştirilerek kişinin sunumu gerçekleştirmesi sağlanır.
Derin Analiz
Bilişsel Davranışçı Kuram, klasik ve edimsel koşullama ilkelerini insan zihninin karmaşık bilgi işleme süreçleriyle entegre eder. Temel varsayımı, duygusal ve davranışsal tepkilerin durumların kendisinden ziyade, bireyin bu durumlara dair algılarına, inançlarına ve otomatik düşüncelerine bağlı olduğu yönündedir. Aaron Beck ve Albert Ellis gibi öncüllerin teorik temellerini attığı bu yaklaşım, psikopatolojinin kökenini işlevsel olmayan bilişsel şemalarda arar. Tedavi süreçlerinde, bu çarpık bilişlerin ampirik olarak test edilmesi ve yeniden yapılandırılması hedeflenir; böylece hem bilişsel yapıda hem de dışsal davranış repertuvarında kalıcı bir değişim sağlanır.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' (bilmek, kavramak) ve 'behaviour' (davranış, hareket etme biçimi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Klasik Davranışçılık (sadece uyarıcı-tepki bağına odaklanır, bilişsel ara süreçleri reddeder) ve Psikanaliz (bilinçdışı dürtülere ve erken çocukluk fantezilerine odaklanır). Bilişsel Davranışçı Kuram ise doğrudan şimdiki zamana, bilinçli bilişlere ve ampirik değişime odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Otomatik Düşünceler
Automatic Thoughts
Bireyin herhangi bir çaba sarf etmeden, anlık, alışkanlık haline gelmiş ve bilinçdışı bir hızla zihnine gelen, ruh halini ve davranışları doğrudan etkileyen bilişsel içerikler.
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.