Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ekstazi

Ecstasy

Tanım

Normal bilinç durumunun ötesine geçilen, mistik yaşantılarda, orgazm sırasında, estetik hayallerde veya kimyasal uyarıcılarla tetiklenen yoğun zevk ve taşkınlık hali.

Örnek Vaka / Uygulama

Bipolar bozukluk tanısıyla takip edilen bir hastanın, manik dönemde uyku ihtiyacının ortadan kalktığı, kendisini evrenin merkezi gibi hissettiği, sürekli bir coşku ve her şeyi yapabilecek güce sahip olma inancıyla (grandyozite) karakterize taşkınlık hali yaşaması klinik düzeyde ekstaziye örnektir.

Derin Analiz

Fenomenolojik açıdan ekstazi, sıradan benlik sınırlarının erimesi ve aşkın bir coşku halinin deneyimlenmesiyle karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemin aşırı uyarılması, dopaminerjik ve serotonerjik yolların (özellikle mezolimbik ödül devresinin) yoğun aktivasyonu ile ilişkilidir. Klinik pratikte, bu aşırı öfori durumu, Bipolar Bozukluk kapsamındaki hipomanik veya manik atakların bir veçhesi olarak karşımıza çıkabileceği gibi, psikoaktif maddelerin (örn. MDMA) farmakolojik etkileriyle de yapay olarak tetiklenebilir. Psikodinamik kuramda ise ego sınırlarının geçici olarak çözülmesi ve birincil süreç düşüncesine dönüşü temsil eder.

Etimoloji

Eski Yunanca 'ekstasis' (ekstasis - dışarı çıkmak, yerinden oynamak, vecd) kelimesinden türetilmiştir; 'ek-' (dışarı) ve 'stasis' (durmak, konumlanmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Öfori (euphoria) ile sıklıkla karıştırılır; öfori daha genel bir neşe ve iyi oluş haliyken, ekstazi bilincin trans benzeri bir veçhe kazanmasını ve benlik sınırlarının aşılmasını gerektirir.