Asperger Bozukluğu
Asperger’s Disorder
Tanım
Bilişsel ve dil gelişiminde genel bir gecikme olmaksızın, sosyal etkileşimde belirgin yetersizlikler, sınırlı ilgi alanları ve yineleyici davranış kalıplarıyla karakterize nörogelişimsel durum.
Örnek Vaka / Uygulama
12 yaşındaki bir öğrenci, akademik olarak ileri düzeyde matematik becerilerine sahip olmasına rağmen, teneffüslerde diğer çocukların oyunlarına nasıl dahil olacağını bilememekte, sohbet ederken karşı tarafın göz teması kurma isteğini fark edememekte ve sınıf oturma düzenindeki ani bir değişiklik karşısında yoğun kaygı nöbetleri geçirmektedir.
Derin Analiz
Nörogelişimsel spektrumun işlevselliği görece yüksek ucunda konumlanan bu durum, bireylerin sosyal ipuçlarını okuma, karşılıklı diyalog sürdürme ve beklenmedik çevresel değişimlere adapte olma süreçlerinde nörobiyolojik temelli zorluklar yaşamasıyla tetiklenir. Yürütücü işlevlerdeki atipik yapılanmalar, katı rutinlere olan aşırı bağımlılığı ve belirli dar konulara yoğunlaşma eğilimini besler. DSM-5 sınıflandırmasında artık Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) şemsiyesi altında birleştirilmiş olsa da, klinik pratikte kendine özgü fenotipik özellikleriyle ayrışmaya devam etmektedir. Duyu bütünleme süreçlerindeki hassasiyetler (hiper veya hipo-reaktivite), çevresel uyaranların filtrelenmesindeki nöral farklılıklarla ilişkilendirilmektedir.
Etimoloji
Avusturyalı pediatrist Hans Asperger'in soyadından türetilmiştir (1944 yılında ilk kez tanımlayan klinik imza).
Karıştırmayın
Otizm Spektrum Bozukluğu (Asperger bozukluğunda erken dil ve bilişsel gelişim gecikmesi görülmez), Şizoid Kişilik Bozukluğu (sosyal ilişkilerden kaçınma aspergerdeki nörogelişimsel kökenden ziyade kişilik yapısıyla ilgilidir).