Kompulsiflik
Compulsiveness
Tanım
Obsesif-kompulsif bozukluk veya kişilik bozukluğu ile ilişkili, bireyin içsel bir baskıyla yineleyici davranışlar sergileme eğilimi gösterdiği davranış örüntüsü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanın kapıyı kilitledikten sonra evden uzaklaşamaması, kilidin sağlam olup olmadığını defalarca kontrol etmesine rağmen zihnindeki şüphe devrelerinin sönümlenmemesi nedeniyle aynı kontrol döngüsünü saatte yirmi kez tekrarlaması.
Derin Analiz
Kompulsiflik, kortiko-striato-talamo-kortikal (KSTK) devrelerdeki işlev bozuklukları ve frontostriatal sistemin inhibisyon kontrolündeki yetersizliklerle nörobiyolojik temele dayanır. Bireyin ampirik olarak mantıksız olduğunu bildiği halde anksiyeteyi azaltmak veya felaket senaryolarını engellemek amacıyla yerine getirmek zorunda hissettiği otomatize, ritüelleşmiş eylemleri barındırır. Klinik pratikte, istem dışı dürtülerin kognitif kontrolü aşması ve motor planlamanın esnekliğini yitirerek katı bir döngüye hapsolmasıyla karakterizedir.
Etimoloji
Latince 'compulsus' (compellere fiilinin geçmiş orta ortacı; com- [birlikte, yoğunlaştırıcı] + pellere [itmek, sürüklemek]) kökünden türetilmiştir. Zihinsel veya fiziksel bir baskıyla harekete geçmeye zorlanma halini ifade eder.
Karıştırmayın
İmpulsivite (dürtüsellik) ile sıklıkla karıştırılır; impulsivite anlık haz veya gerilim azaltımı için sonuçları düşünmeden eyleme geçme eğimiyken, kompulsiflik genellikle anksiyeteden kaçınmak veya onu nötralize etmek için kurallara bağlı, yineleyici eylemlerde bulunma zorunluluğudur.