Anksiyete Reaksiyonu
Anxiety Reaction
Tanım
Belirgin bir endişe hissiyle karakterize olan ve buna eşlik eden somatik gerginlik belirtileriyle kendini gösteren duygusal tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir sunum öncesinde kürsüye çıkan bir yöneticinin kalbinin göğsünde hızla çarptığını hissetmesi, avuç içlerinin terlemesi, nefesinin daralması ve zihninde 'rezil olacağım' düşüncesinin dönüp durması tipik bir akut anksiyete reaksiyonu tablosudur.
Derin Analiz
Anksiyete reaksiyonu, organizmanın gerçek veya algılanan bir tehdit karşısında amigdala öncülüğünde başlattığı, sempatik sinir sisteminin aşırı aktivasyonuyla tetiklenen psikofizyolojik bir yanıttır. Bilişsel düzeyde felaketleştirme ve huzursuzluk hâkimken; fizyolojik düzeyde hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının uyarılmasıyla birlikte kortizol ve adrenalin salınımı tırmanır. Bu durum kalp atım hızında artış, kas gerginliği, vazomotor değişimler ve hiperventilasyon gibi somatik çıktılarla somutlaşır. Klinik pratikte bu tepki, bireyin işlevselliğini bozacak düzeyde kronikleştiğinde çeşitli anksiyete bozukluklarının merkezinde yer alır.
Etimoloji
Latince 'angere' (boğmak, sıkmak, daraltmak) kökünden türetilen 'anxietas' ve Latince 'reactus' (karşılık vermek, eyleme geçmek) kelimelerinin birleşimidir.
Karıştırmayın
Korku (fear) ile sıklıkla karıştırılır; korku nesnesi belli ve dışsal bir tehdide yöneliktir, anksiyete reaksiyonu ise genellikle daha belirsiz, yAYGIn ve gelecekteki olası tehditlere odaklı bir endişe halidir.