Biyososyal Teori
Biosocial Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek dürtüsellik ve duygu düzenleme güçlüğü gibi biyolojik (nörokimyasal) yatkınlıklarla doğan bir bireyin, duygularının sürekli olarak eleştirildiği veya yok sayıldığı (geçersiz kılan) bir aile ortamında büyümesi sonucunda, ilerleyen yaşlarda yoğun duygusal krizler ve kişilerarası çatışmalar yaşaması.
Derin Analiz
Biyososyal teori, indirgemeci biyolojik determinizm ile saf çevrecilik (tabula rasa) arasındaki ikiliği reddeden, epigenetik ve diatez-stres modellerinin temelini oluşturan multidisipliner bir yaklaşımdır. Özellikle Marsha Linehan'ın Borderline Kişilik Bozukluğu conceptualization'ında (duygulanım düzenlemesindeki biyolojik kırılganlıkların geçersiz kılan [invalidating] çevreyle etkileşimi) klinik ve ampirik zemin kazanmıştır. Nörobiyolojik sistemlerin (örneğin otonom sinir sistemi reaktivitesi ve nörotransmitter dinamikleri) çevresel stresörler, bağlanma stilleri ve sosyokültürel pekiştireçlerle nasıl modüle edildiğini inceler. Gelişimsel psikopatolojide, genetik risk faktörlerinin fenotipik dışavurumunun ancak ekolojik ve sosyal bağlam içinde anlam kazanabileceğini ampirik olarak ortaya koyar.
Etimoloji
Yunanca 'bios' [yaşam/biyolojik] + Latince 'socialis' [toplumsal/ilişkisel] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Evrimsel psikoloji (yalnızca filogenetik ve adaptif süreçlere odaklanır; biyososyal teori ise hem ontogenetik hem de anlık çevresel/sosyal etkileşimleri kapsar) ve saf biyolojik determinizm.
Keşfetmeye Devam Edin
Diatez-stres Modeli
Diatez-stres Modeli
Diathesis–stress Model
Ruhsal ve bedensel bozuklukların, genetik veya biyolojik bir yatkınlığın (diatez) tetikleyici ve kolaylaştırıcı yaşam olaylarıyla (stres) etkileşime girmesi sonucu ortaya çıktığını savunan psikolojik teoridir.
İncele
Epigenetik
Epigenetik
Epigenetics
DNA'nın nükleotid diziliminde herhangi bir değişiklik yaratmaksızın, gen aktivitesini ve ifadesini değiştiren kalıtımsal kimyasal modifikasyonları inceleyen bilim dalıdır.
İncele
Duygu Düzenleme
Duygu Düzenleme
Emotion Regulation
Bir bireyin, belirli bir duygunun ya da duygu setinin yoğunluğunu, süresini ve ifade biçimini bilinçli veya otomatik süreçlerle modüle etme kapasitesi.
İncele