Çevrecilik
Environmentalism
Tanım
Çevrenin ve deneyimsel öğrenmenin insan davranışı, yetenekleri ve uyumu üzerindeki en baskın belirleyiciler olduğunu savunan teorik yaklaşım ve ekosistemi korumayı amaçlayan toplumsal hareket.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlik döneminde ciddi sosyal anksiyete bozukluğu tanı kriterlerini karşılayan bir bireyin tedavisinde, genetik yatkınlıklar yerine erken çocukluk dönemindeki ebeveyn tutumları, akran zorbalığı ve pekiştirilmiş kaçınma davranışlarının analiz edilerek bilişsel-davranışçı müdahalelerle yeni davranış kalıplarının kazandırılması.
Derin Analiz
Davranış bilimleri ve psikoloji literatüründe çevrecilik, nativizm veya kalıtımcılık (hereditarianism) tezinin antitezini oluşturur. Tabula rasa varsayımıyla paralellik göstererek, bireysel farklılıkların, bilişsel kapasitenin ve psikopatolojik yatkınlıkların genetik kodlardan ziyade ontogenetik süreçler, edinilmiş yaşantılar ve sosyokültürel çevre tarafından şekillendirildiğini öne sürer. Bu yaklaşım, davranışın büyük ölçüde modifiye edilebilir (değiştirilebilir ve dönüştürülebilir) olduğu kabulüne dayandığı için davranışçı ekoller ve müdahale programları için teorik bir temel teşkil eder. Klinik bağlamda, psikopatolojinin çevresel stresörler, travmatik yaşantılar ve hatalı öğrenme ürünü olduğu varsayımını destekler.
Etimoloji
Fransızca 'environnement' [çevre, etrafı sarmış olan] kelimesinden türetilmiş olup, Latince 'ambire' [etrafını sarmak, kuşatmak] fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Kalıtımcılık (hereditarianism) ile sıklıkla karıştırılır; kalıtımcılık davranışın ve zekanın temel belirleyicisi olarak genetiği görürken, çevrecilik öğrenme ve çevresel faktörleri merkeze koyar.