Spazmodik Disfaji
Dysphagia Spastica
Tanım
Boğaz kaslarının istemsiz spazmları nedeniyle yutkunma eyleminin ağrılı veya güç hale gelmesi durumu; sıklıkla somatizasyon bozukluğunun somatik bir belirtisi olarak ortaya çıkar.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmeye başvuran 34 yaşındaki bir danışan, özellikle yoğun stresli iş toplantılarından hemen önce boğazında düğümlenme hissi ve tükürüğünü bile yutmada aşırı zorlanma şikayeti bildirmektedir. Yapılan detaylı gastroenterolojik ve kulak-burun-boğaz endoskopik muayenelerinde herhangi bir darlık, inflamasyon veya organik patoloji saptanamamıştır. Semptomların yalnızca stres durumlarında tetiklenmesi ve anksiyete düzeyi ile doğrudan korelasyon göstermesi, tablonun psikojenik kökenli spazmodik disfaji olduğunu doğrulamıştır.
Derin Analiz
Spazmodik disfaji, organik bir lezyon veya nöromüsküler dejenerasyon olmaksızın, yutma kaslarının nörovejetatif regülasyon bozukluğuyla karakterizedir. Klinik pratikte, bu semptomun psikojenik kökenleri sıklıkla bastırılmış duygusal çatışmaların veya kronik anksiyetenin bedenselleşmesi (somatizasyon) ile doğrudan ilişkilidir. Otonom sinir sisteminin sempatik aşırı uyarılması, faringeal ve özofageal düz kaslarda ani spazmlara yol açarak hastada boğulma hissi ve yutma güçlüğü yaratır. DSM-5 kriterleri çerçevesinde, tıbbi olarak açıklanamayan bu tür somatik semptomlar, bireyin işlevselliğini belirgin şekilde bozduğunda somatik belirti bozuklukları spektrumu altında değerlendirilir.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' [zor, kusurlu] + 'phagein' [yemek, yutmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, Latince 'spasticus' [spazmlı, kasılmalı] sıfatıyla nitelendirilmiştir.
Karıştırmayın
Globus hissi (globus pharyngeus), yutma güçlüğü olmaksızın boğazda yabancı cisim veya yumru hissiyle karakterizedir; spazmodik disfajide ise mekanik olarak yutma eyleminin kendisinde fiili bir güçlük ve ağrı söz konusudur. Organik disfaji ise tümöral yapılar, akalazya veya özofagus darlıkları gibi somatik patolojilerden kaynaklanır.