Anabolik-androjenik Steroid
Anabolic-androgenic Steroid
Tanım
Testosteronun, kas gelişimini (anabolik) ve erkeksi ikincil cinsiyet karakterlerini (androjenik) teşvik etmek amacıyla kullanılan sentetik türevleridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşındaki bir erkek birey, kas kütlesini hızla artırmak amacıyla reçetesiz olarak yüksek dozda sentetik testosteron türevleri kullanmaya başlar. Altı aylık kullanımın ardından yakın çevresine karşı ani öfke nöbetleri, sebepsiz şüphecilik (paranoia) ve partnerine yönelik şiddet eğilimi gösterir. Klinik değerlendirmede transaminaz değerlerinde yükseklik, hipertansiyon ve bilateral testiküler atrofi saptanır.
Derin Analiz
Anabolik-androjenik steroidler (AAS), endojen testosteron molekülünün kimyasal yapısının modifiye edilmesiyle elde edilen sentetik bileşiklerdir. Hücre düzeyinde androjen reseptörlerine bağlanarak gen transkripsiyonunu uyarır ve protein sentezini artırıp katabolik süreçleri baskılayarak iskelet kası hipertrofisine yol açarlar. Tıbbi olarak gecikmiş ergenlik, hipogonadizm ve kronik hastalık kaynaklı kaşeksi tedavisinde endikedirler. Ancak farmakolojik dozların üzerinde ve tıbbi denetim dışı suiistimali, hipotalamus-hipofiz-gonad aksını baskılayarak endojen testosteron üretimini durdurur. Nöropsikiyatrik düzlemde; limbik sistemdeki nörotransmitter dengesini (özellikle serotonerjik ve dopaminerjik yolları) bozarak dürtü kontrol bozukluklarına, paranoid sanrılara, 'roid rage' olarak bilinen şiddet patlamalarına ve duygudurum dalgalanmalarına neden olabilirler. Fizyolojik düzeyde ise hepatotoksisite, sol ventrikül hipertrofisi, dislipidemi ve atrofik testis bulgularıyla karakterizedirler.
Etimoloji
Yunanca 'ana-' (yukarıya doğru, yukarı) + 'ballein' (fırlatmak, atmak) fiilinden türetilen anabolizma (yapım metabolizması) ile Yunanca 'andros' (erkek) ve 'genes' (üreten, oluşturan) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kortikosteroidler (glukokortikoidler) ile sıklıkla karıştırılır; kortikosteroidler bağışıklık sistemini baskılayıcı ve iltihap giderici etkiye sahipken, anabolik steroidler kas ve doku yapımını hedefler.