Konstitüsyonel Tip
Constitutional Type
Tanım
Bireylerin fiziksel yapıları ile mizaç, kişilik özellikleri ve belirli psikolojik bozukluklara yatkınlıkları arasındaki varsayımsal veya gözlemsel ilişkilere dayanan sınıflandırma sistemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, belirli fiziksel yapıya sahip bireylerin bazı duygu durum veya kişilik eğilimleri gösterebileceğine dair tarihsel gözlemler yapılır; örneğin klinik tarihte tıknaz (piknik) yapıdaki bireylerin döngüsel duygulanım dalgalanmalarına daha yatkın olduğu öne sürülmüştür.
Derin Analiz
Tarihsel olarak somatotip teorileri ve antropolojik psikiyatri ekseninde gelişen bu kavram, bedensel form (morfoloji) ile psikolojik işlevsellik arasında nedensel ya da korelasyonel bir bağ kurar. Kretschmer'in astenik, piknik ve atletik yapı tipleri ile Sheldon'ın endomorf, mezomorf ve ektomorf somatotipleri bu yaklaşımın temel taşlarıdır. Nörobiyolojik ve genetik düzeyde, somatik gelişim ile nörogelişimsel süreçlerin ortak prenatal faktörlerden etkilendiği varsayılsa da, modern klinik psikoloji ve psikiyatri bu tür katı tipolojileri aşarak, kişiliği çok boyutlu ve çevresel etkileşimli modellemeyi tercih etmektedir.
Etimoloji
Latince 'constitutio' (kuruluş, yapı, tertip) sözcüğünden türetilmiştir; organizmanın doğuştan gelen fiziksel ve biyolojik yapılanmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Kişilik özellikleri (bireyin davranışsal kalıpları) ve fenotip (genel biyolojik görünüm); konstitüsyonel tip ise doğrudan fiziksel yapı ile psikolojik mizaç arasındaki yapısal bağı vurgular.