Davranım Bozukluğu
Conduct Disorder (CD)
Tanım
Çocukluk ve ergenlik döneminde başkalarının temel haklarının ve yaşa uygun toplumsal normların sürekli olarak ihlal edildiği kalıcı bir davranış örüntüsüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
14 yaşındaki bir erkek çocuk, okuldan sürekli kaçma, komşularının evlerine hırsızlık amacıyla girme, sokak hayvanlarına fiziksel zarar verme ve akranlarıyla sık sık bıçaklı kavgalara karışma şikayetleriyle kliniğe getirilir. Klinik değerlendirmede, bu eylemleri gerçekleştirirken herhangi bir suçluluk veya pişmanlık duymadığı, aksine bu durumdan zevk aldığı tespit edilir.
Derin Analiz
Davranım bozukluğu, DSM-5-TR sınıflandırmasında yıkıcı, dürtü kontrolü ve uyum bozuklukları kategorisinde yer alır. Temel klinik görünümü; saldırganlık, mülke zarar verme, hırsızlık, kural ihlalleri ve ağır düzeyde aldırışsızlık (callous-unemotional traits) gibi boyutları kapsar. Nörobiyolojik araştırmalar, bu bozukluğa sahip bireylerde prefrontal korteks ile amigdala arasındaki işlevsel bağlantı bozukluklarına işaret eder; bu durum empati yoksunluğu ve korku koşullanmasında yetersizlikle sonuçlanır. Karşıt olma-karşı gelme bozukluğundan temel farkı, eylemlerin başkalarının temel haklarına doğrudan ve şiddetli bir zarar verme potansiyeli taşıması, kanunların ihlal edilmesi ve antisosyal kişilik bozukluğunun gelişimsel bir öncülü olmasıdır.
Etimoloji
Latince 'conducere' (yönlendirmek, idare etmek) kökünden türetilen 'conduct' (davranış, hareket tarzı) kelimesi ile Yunanca 'dys-' (bozuk, kusurlu) ve Latince 'ordo' (düzen) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'disorder' (bozukluk) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Karşıt olma-karşı gelme bozukluğu (Oppoistional Defiant Disorder) ile sıklıkla karıştırılır; ODB daha çok otorite figürlerine karşı gelme, öfke patlamaları ve dik başlılıkla sınırlıyken, davranım bozukluğu başkalarının haklarını ihlal eden yasadışı ve şiddet içeren eylemleri kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Antisocial Personality Disorder
Başkalarının haklarını kronik olarak hiçe sayma, ihlal etme ve suçluluk, pişmanlık veya empati yoksunluğu ile karakterize, on sekiz yaşından sonra tanısı konulabilen yaygın bir kişilik bozukluğudur.
Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu
Attention-deficit/hyperactivity Disorder (ADHD)
Süreğen bir şekilde gözlenen, işlevselliği düşüren dikkatsizlik, dürtüsellik ve/veya aşırı hareketlilik belirtileriyle karakterize nörogelişimsel bir sendromdur.