Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Agresif Karakter

Aggressive Character

Tanım

Başkalarına karşı düşmanca veya rekabetçi bir tutum sergileyen, güç, prestij ve maddi varlık edinme odaklı bir kişilik yönelimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde sürekli olarak en üst basamağa tırmanmayı hayatın tek amacı gören, çevresindeki arkadaşlarını birer rakip olarak konumlandıran ve en ufak bir otorite sarsıntısında yoğun öfke patlamaları yaşayarak karşısındakini ezmeye çalışan bir yöneticinin davranış kalıpları.

Derin Analiz

Karen Horney'nin psikanalitik teorisinde, temel kaygıya (basic anxiety) karşı geliştirilen üç temel nevrotik eğilimden biridir. Bu yapıya sahip bireyler, dış dünyayı ve diğer insanları potansiyel bir tehdit veya rekabet alanı olarak algılarlar. İçsel güçsüzlük ve güvensizlik hislerini maskelemek amacıyla aşırı bir hakimiyet kurma, manipülasyon ve başarı odaklılık sergilerler. Savunma mekanizması olarak diğerkâm ve uyumlu ilişkiler kurmak yerine, mesafeli veya çatışmacı bir tahakküm stratejisi benimserler. Nörobiyolojik düzeyde, bu karakter yapısının sürekli tetikte olma hali, amigdala hiperaktivitesi ve sempatik sinir sisteminin kronik uyarılmışlığı ile ilişkilendirilebilir.

Etimoloji

Latince 'aggredi' (üzerine yürümek, saldırmak) fiilinden türetilen 'aggressivus' ile Grekçe 'kharaktēr' (kazınmış damga, öz yapı) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Uyumlu karakter (compliant character) ve kopuk karakter (detached character); Horney'nin nevrotik eğilimler üçlüsünün diğer ayaklarıdır. Uyumlu karakter sevgi ve onay ararken, agresif karakter güç ve kontrol arar; kopuk karakter ise tamamen geri çekilmeyi seçer.