Dolambaçlı Konuşma
Circumstantiality
Tanım
Bireyin asıl merkeze varana kadar gereksiz ve alakasız detaylarla lafı uzattığı, ancak nihayetinde hedeflenen ana noktaya ulaşabildiği dolambaçlı konuşma biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında terapistin 'Hafta sonu nasıl geçti?' sorusuna danışanın, 'Sabah saat 07:14'te uyandım, mutfağa giderken koridordaki halının saçaklarının bükülmüş olduğunu fark ettim, ev sahibinin iki yıl önce değiştirdiği parkelerin rengi aslında kahverenginin tonuydu ama güneşi öyle bir alıyordu ki kereste fabrikalarını düşündüm, dolayısıyla kahvaltıyı ancak saat 11:00'de yapabildim ve kahvaltıda peynir yoktu ama parkeler...' şeklinde başlayıp, aradan yirmi dakika geçtikten sonra 'Neticede hafta sonum evde sakin geçti' diyerek ana noktaya nihayet varması.
Derin Analiz
Psikopatoloji ve klinik psikiyatri bağlamında dolambaçlı konuşma, düşünce süreçlerinin yapısal bir bozulmasına işaret eder. Birey, hedef fikre ulaşma motivasyonunu korur; ancak aşırı derecede ayrıntıcı, teğet geçen ve ikincil uyaranların zihinsel akışı domine ettiği birASSOCIATIVE (çağrışımsal) gevşeme sergiler. Teğetsellikten (tangentiality) en temel farkı, asıl konunun veya sonlandırıcı ana fikrin asla kaybolmaması, aksine devasa bir gereksiz bilgi yığınına gömülmesidir. Şizofreni spektrumu bozukluklarında, obsesif-kompulsif belirtilerde ve belirli demans türlerinde, organizasyonel işlevlerin ve çalışma belleği filtreleme mekanizmalarının zayıflaması sonucu ortaya çıkar.
Etimoloji
Latince 'circumstantia' (çevreleyen koşullar, etrafta durma) sözcüğünden türetilmiştir; 'circum-' (etrafında) ve 'stare' (durmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Teğetsellik (tangentiality) ile sıklıkla karıştırılır; teğetsellikte birey asla asıl noktaya geri dönemez ve soruya verilen yanıt bağlamdan tamamen kopar, dolambaçlı konuşmada ise asıl noktaya nihayetinde ulaşılır.