Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kötüleşme

Deterioration

Tanım

Duygusal, muhakeme, entelektüel, kassal ve bellek gibi temel işlevlerde ortaya çıkan ilerleyici bozulma veya kayıp durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

74 yaşındaki bir hastanın, son iki yıldır günlük finansal işlemlerini yönetememesi, rutin ilaç saatlerini sürekli unutması, mutfak aletlerini nasıl kullanacağını karıştırması ve yakın geçmişteki olayları hatırlayamaması ile birlikte sosyal ilişkilerinde görülen belirgin entelektüel ve bellek kaybı.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında kötülüğe gidişat, bireyin premorbid (hastalık öncesi) işlevsellik düzeyinden belirgin bir sapma göstererek gerilemesini ifade eder. Nörodejeneratif süreçlerde (örneğin Alzheimer veya demans türleri), şizofreninin negatif belirti kümelerinde veya ağır kronik duygudurum bozukluklarında gözlemlenen bu süreç; sinaptik budanmanın patolojik boyutlara ulaşması, nöronal kayıp ve kortikal atrofi ile paralellik arz edebilir. Bilişsel rezervin tükenmesiyle birlikte, yürütücü işlevler, psikomotor hız ve epizodik bellek kademeli olarak çöküş yaşar.

Etimoloji

Latince 'deterior' (daha kötü, aşağıda) kelimesinden türetilmiştir; köken olarak 'de-' (aşağı, uzaklaşma) öneki ile 'ter' (uzun, iki tarafın ötesinde) mukayese ekinin birleşimiyle 'daha düşük bir duruma gelme' anlamını kazanmıştır.

Karıştırmayın

Akut konfüzyon (deliryum) ile sıklıkla karıştırılır; deliryum ani başlangıçlı ve dalgalı bir seyir izlerken, deterioration genellikle sinsi ve ilerleyici bir nitelik taşır.