Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Öfke Yönetimi

Anger Management

Tanım

Bireylerin öfkeyi tetikleyen uyarıcılara karşı uygunsuz tepkilerini kontrol etmek ve duygularını başkalarına saygılı biçimde ifade etmek amacıyla kullandıkları teknikler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun trafikte diğer sürücülerin hataları karşısında ani öfke patlamaları yaşayan ve fiziksel olarak kasılan bir danışanın, terapist eşliğinde diyafram nefesi alarak fizyolojik tepkisini düşürmesi, 'Bu adam kesinlikle mahsus yapıyor' şeklindeki otomatik düşüncesini 'Muhtemelen dikkatsiz ve acelesi var, benim güvenliğim daha önemli' şeklinde yeniden çerçevelemesi ve gerekirse kriz anında ortamdan uzaklaşmayı öğrenmesi.

Derin Analiz

Öfke yönetimi, temelde otonom sinir sisteminin sempatik dalının aşırı uyarılmasını regüle etmeye dayanan bilişsel-davranışsal bir müdahale stratejisidir. Süreç; fizyolojik uyarılmayı (kalp atım hızı, vazokonstriksiyon) azaltan gevşeme egzersizlerini, irrasyonel ve felaketleştirici inançları işlevsel olanlarla değiştirmeyi hedefleyen bilişsel yeniden yapılandırmayı ve dürtüsel reaksiyonları önleyen çevresel kaçınma veya problem çözme becerilerini kapsar. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksin (PFC) amigdala üzerindeki inhibitör kontrolünü güçlendirerek duygusal tepkiselliği modüle etmeyi amaçlar.

Etimoloji

İngilizce 'anger' (Eski Norsça 'angr' [darlık, sıkıntı, keder] kökünden) ve 'management' (Fransızca 'mesnagement' [idare etme, kullanma] kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Öfke bastırma (anger suppression) ile sıklıkla karıştırılır; ancak bastırma duyguyu inkâr etmek veya içine atmak iken, öfke yönetimi duyguyu kabul edip yapıcı ve prososyal bir kanalla dışa vurmaktır.