Anjiyoödem
Angioedema
Tanım
Cildin derin tabakaları, mukoza zarları ve viseral dokularda ani gelişen, inflamatuar olmayan ödem ataklarıyla karakterize klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşındaki bir danışan, yoğun iş stresi ve akademik sınav baskısı yaşadığı bir dönemin ardından, herhangi bir gıda alerjisi olmaksızın dudaklarında ve göz kapaklarında ani gelişen masif şişlikler ve nefes darlığı şikayetiyle acil servise başvurur. Yapılan tetkiklerde herediter anjiyoödem tablosu saptanır ve atağın prodromal döneminde deneyimlediği akut duygusal stresin, sempatik sinir sistemi üzerinden vasküler geçirgenliği tetiklediği doğrulanır.
Derin Analiz
Anjiyoödem, temel patofizyolojisinde vasküler geçirgenliğin ani ve dramatik bir şekilde artışına dayanan bir durumdur. Genellikle mast hücrelerinden salınan histaminin mediyatörlük ettiği alerjik süreçlerle veya endotelyal homeostazı bozan bradikinerjik mekanizmalarla ortaya çıkar. Herediter formunda C1 esteraz inhibitörünün yetersizliği veya işlev bozukluğu söz konusudur; bu durum, bradikinin birikimine ve dolayısıyla somatik dokularda, üst solunum yollarında veya gastrointestinal sistemde tekrarlayan ödem ataklarına yol açar. Klinik pratikte, özellikle duygusal stresin tetikleyici olabildiği kalıtsal vakalarda, nöropsikiyatrik stres faktörleri ile somatik otoimmün yanıtlar arasındaki hassas etkileşimin anlaşılması açısından kritik bir öneme sahiptir.
Etimoloji
Yunanca 'angeion' [damar] + 'oedēma' [şişlik, ödem] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ürtiker (kurdeşen) ile sıklıkla karıştırılır; kurdeşen derinin daha yüzeysel katmanlarında (epidermis ve üst dermis) kaşıntılı lezyonlar oluştururken, anjiyoödem derinin alt tabakalarını (subkütis ve submukoza) etkileyen daha derin ve genellikle ağrılı veya gerginlik yaratan bir şişliktir.