Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kontrol Edilme Sanrısı

Delusion Of Being Controlled

Tanım

Bireyin düşüncelerinin, duygularının veya eylemlerinin dış güçler, makineler ya da diğer insanlar tarafından denetlendiğine dair sarsılmaz ve gerçeğe dayanmayan inancı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik görüşmeye gelen otuz yaşındaki erkek hasta, 'Televizyon sunucusu her kelimemi benim adıma söylüyor, kolumu kaldırdığımda bunu ben değil, laboratuvardaki bir bilgisayar çipi yapıyor' iddiasıyla başvurmuştur.

Derin Analiz

Psikopatoloji literatüründe pasiflik yaşantılarının (experiences of passivity) en belirgin görünümlerinden biridir. Birey, kendi zihinsel ve motor çıktılarının faili (agency) olduğu öznel hissini yitirir. Nörobiyolojik düzeyde, motor niyet ile duyusal geri bildirim arasındaki 'efference copy' (efferent kopya) mekanizmasının işlev bozukluğuna işaret eder. Şizofreni gibi psikotik bozuklukların tanısında birinci dereceden belirtiler arasında değerlendirilir; kişi kendi iradesinin dışsal bir ajan tarafından gasp edildiğini, radyofrekans dalgaları veya gizli aygıtlar aracılığıyla yönlendirildiğini iddia eder.

Etimoloji

Latince 'delusio' (aldatma, yanılgı) ve 'controllare' (denetim altında tutmak) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Referans Sanrısı (çevresel olayların kişiye mesaj içerdiği inancı ile karıştırılmamalıdır; burada doğrudan motor ve zihinsel kontrol kaybı esastır)