Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anal-retantif Evre

Anal-retentive Phase

Tanım

Klasik psikanalitik kuramda, dışkıyı tutarak haz alma ve ebeveyne direnç gösterme dinamikleriyle karakterize edilen anal evre alt aşaması.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, çalışma masasındaki kalemleri milimetrik olarak hizalayan, en ufak bir düzensizlikte yoğun kaygı yaşayan ve eşyalarını asla elden çıkaramayan bir danışanın bu kişilik özellikleri, erken çocukluk dönemindeki anal-retantif fiksasyonun yetişkinlikteki tezahürü olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

Sigmund Freud'un psikoseksüel gelişim kuramının anal evresi içerisinde yer alan bu alt aşama, çocuğun sfinkter kontrolünü kazanmaya başladığı dönemdeki özerklik mücadelelerini inceler. Bu evrede hazzın kaynağı dışkının bedende tutulması, dolayısıyla ebeveyn otoritesine karşı bilinçsiz bir meydan okuma ve nesne üzerinde mutlak kontrol kurma dürtüsüdür. Sadistik içgüdülerin mülkiyet ve düzen kavramlarıyla harmanlandığı bu dönemde yaşanan fiksasyonlar, ilerleyen yaşamda aşırı titizlik, inatçılık, cimrilik ve obsesif-kompulsif eğilimlerle karakterize anal kişilik yapısının temelini oluşturur.

Etimoloji

Latince 'anus' (halka, büzücü kas) ve 'retinere' (alıkoymak, tutmak) fiillerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Anal-expulsive phase (anal-atılımcı evre) ile karıştırılır; anal-atılımcı evre dışkıyı serbestçe bırakarak haz almayı ve yıkıcılığı temsil ederken, anal-retantif evre tutma, kontrol ve düzen odaklıdır.